Kultegin




Kultegin (qadimgi turkcha: 𐰚𐰇𐰠𐱅𐰃𐰏𐰤 xitoycha: 闕特勤, pinyin: Quètèqín, Wade-Giles: chüeh-t'e-ch'in, Xiao'erjing: ٿُؤ تْ ٿٍ, EA 684–731) koʻk turk shahzodasi va lashkar boshidir.

Umrining asosiy qismini (701—731-yillar) jangu-jadallarda oʻtkazgan, davlat hududini kengaytirishga ulkan hissa qoʻshgan. Qirgʻizlarga qarshi uyushtirilgan harbiy yurishdan soʻng vafot etgan.

Yana q.




Manbalar




Adabiyotlar






uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kultegin — 8-asrda yashagan mo‘g‘ul qahramoni va turkiy xalqlarning mashhur sarkardasi. U Kagan Bilge xonning ukasi bo‘lib, Göktürklarnimg ikkinchi davridagi eng mashhur harbiy rahbarlaridan biri hisoblanadi. Kultegin nomi 8-asr turkiy yozma manbalarida ko‘plab bayonotlarda uchraydi, xususan, Orxon qabristonidagi Kultegin yodgorligi (yozuv) orqali mashhur bo‘lgan.

Hayoti va faoliyati

Kultegin 687 yilda dunyoga kelgan deb taxmin qilinadi. U otasi Ilterish Kagan bilan birgalikda Göktürk davlatini qayta tiklashda muhim rol o‘ynagan. Kultegin ko‘p marotaba urushlarda ishtirok etib, bir qancha yirik janglarda g‘alaba qozongan. Uning eng mashhur janglaridan biri — Tang xitoylari bilan bo‘lgan urushlardagi muvaffaqiyatlari.

Kultegin ushbu janglarda o‘zining jasorati va sarkardalik mahoratini namoyish etib, turkiy xalqlarning mustaqilligini himoya qilishda katta xizmat qilgan. U dövrda turkiy xalqlar o‘rtasida siyosiy va harbiy yetakchi sifatida tanilgan.

Kultegin yodgorligi

Orxon daryosi yaqinida joylashgan Kultegin yodgorligi 732 yilda uning hayoti va faoliyati haqida ma'lumot beruvchi yozma yodgorlikdir. Ushbu yodgorlik Göktürk yozuvlari bilan yozilgan bo‘lib, turkiy tillarda saqlangan eng qadimgi matnlardan biri hisoblanadi. Unda Kultegin hayoti, uning qahramonliklari, qabilalar bilan munosabatlari hamda Göktürk davlatining siyosiy voqealari haqida ma'lumotlar mavjud.

Xulosa

Kultegin turkiy xalqlarning tarixida buyuk sarkarda va qahramon sifatida qadrlanadi. Uning ismi fan va tarixda keng o‘rganilgan, shu bilan birga turkiy madaniyat va tilining rivojlanishida muhim o‘rin tutgan. Kultegin yodgorligi esa turkiy xalqlarning o‘z tarixi va madaniyatini o‘rganishda bebaho manba hisoblanadi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz