KSENOFONT

KSENOFONT (Xenophon) (miloddan avvalgi taxminan 430-355 yoki 354) — qadimgi Yunon tarixchisi va davlat arbobi. Afinada boy oilada tug’ilgan, Suqrotning shogirdi. Miloddan avvalgi 401 yil Eron taxti da’vogari kichik Kirning Bobilga yurishida qatvashgan. Kir halok bo’lgach, kichik Osiyo, qora dengiz sohillariga chekiva- yotgan 10000 kishilik yunon qo’shiniga rahbarlik qilgan (bu voqealarni u “anabasis” asarida tasvirlagan). Ksenofont yunon tarixchisi Fukidid asarining davomi bo’lgan “Yunoniston tarixi”(7 kitobdan iborat) hamda iqtisod, falsafa va harbiy sohaga oid asarlar yozgan.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Ksenofont — qadimgi yunon tarixchisi, harbiy rahbari va yozuvchisi hisoblanadi. U eramizdan avvalgi IV asrda yashagan va ayniqsa yunon tarixining muhim davrlarini o‘rganishda katta hissa qo‘shgan. Ksenofont Afina va Sparta madaniyati, shuningdek, Gretsiya va Movarounnahr (O‘rta Osiyo) hududlari tarixi haqida muhim manbalarni yaratgan.

Hayoti va faoliyati

Ksenofont eramizdan avvalgi taxminan 430-yillarda tavallud topgan. U Sokrat shogirdi bo‘lib, uning ta'limoti va falsafasiga ta'sir qilgan. Shuningdek, Ksenofont yunon askari sifatida ko‘plab harbiy yurishlarda qatnashgan, ayniqsa, "O‘n ming yunonlar yurishi" (Greeks' Anabasis) degan tarixiy asari juda mashhur.

Asarlari

Ksenofontning eng mashhur asarlari quyidagilardan iborat:

Anabasis — ularning eramizdan avvalgi 401 yilda Movarounnahrga (hozirgi O‘zbekiston va atrofidagi hududlarga) qilgan yurishining qissasi. Ushbu asar yunon askarlari Spartadan keyin qochib, uzoq safardan keyin o‘z yurtdoshlariga qaytish haqidagi voqealarni tavsiflaydi.
Hellenika — yunon tarixining muhim voqealarini, xususan, Peloponnes urushining davomiyligi va natijalarini o‘z ichiga olgan asar.
Cyropa Anabasis yoki "Kurosning yurishi" — Fors imperatori Kyurushning hayoti va yurishlari haqida yozilgan biografik asar.
Memorabilar — Sokrat haqidagi esdaliklar va uning falsafasiga oid ma’lumotlar jamlangan.

Ksenofontning ahamiyati

Ksenofont tarixni haqiqat va tafsilotlar bilan yozishga harakat qilgan tarixchilardan biri sanaladi. Uning asarlari orqali qadimgi yunon jamiyati, siyosati va harbiy san’ati haqida ko‘p ma’lumotlarni olish mumkin. Ayniqsa, uning "Anabasis" asari Osiyo qo‘shinlarining geografiyasi va urush san’atiga oid noyob ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.

Xulosa

Ksenofont qadimgi Yunoniston tarixini o‘rganishda muhim manba bo‘lib, uning asarlari tomonidan qadimgi davr haqidagi tasavvurlarimiz kengaydi. U shuningdek falsafiy va harbiy madaniyatni uyg‘unlashtirgan noyob shaxs sifatida e'tirof etilgan.

Agar Ksenofontning aniq bir asari yoki hayoti haqida batafsil ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin.