Kritik temperatura
Kritik temperatura - 1) moddaning kritik holatpagn temperaturasi. Har bir modda xususiy Kritik temperatura ga ega va u moddaning oʻzgarmaydigan tavsifnomalaridan biridir. Kritik temperaturada suyuqlikning sirt tarangligi nolga teng, meniski yoʻqoladi. Shuningdek, muvozanat holatda boʻlgan bugʻ va suyuqlikning fizik xususiyatlaridagi farq yoʻqola-di; Kritik temperatura moddaning fizik-kimyoviy doimiylaridan biri hisoblanadi (baʼzi bir moddalarning Kritik temperatura Tk qiymati kritik nuqta maqolasida berilgan); 2) ayrim oʻtkazgichlarning oʻta oʻtkazuvchanlik qolatiga oʻtish temperaturasi (qarang Oʻta oʻtkazuvchanlik). Koʻpgiva metallar, qotishmalar va kimyoviy birikmalar uchun aniqdangan. Sof metallarda eng pastki Kritik temperatura W da (-0,1 K), eng yuqori Kritik temperatura Nb da (9,2 K) kuzatilgan. Juda yuqori Kritik temperatura Nb, Ge qotishmalarida kuzatilgan (G23 K).
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kritik temperatura — bu moddalar fizik holatida o‘ta muhim ahamiyatga ega bo‘lgan haroratdir. Kritik temperatura deb, gaz va suyuq fazalar orasidagi chegara qatlamining yo‘qoladigan maksimal haroratini atashadi. Bu haroratdan yuqori bo‘lsa, gaz va suyuq bir-biriga aralashib ketadi, ya’ni suyuqlik va gaz orasidagi farq yo‘qoladi va modda superkritik suyuqlik holatiga o‘tadi.
Misol uchun, suv uchun kritik temperatura taxminan 374 °C (647 K) ga teng, bunaqa haroratda suvning suyuqlik va bug‘ holatlari orasidagi chegara yo‘qoladi. Shu nuqtadan yuqorida suv superkritik suyuqlik bo‘lib, u ham gaz kabi harakat qiladi, ham suyuqlik singari moddalarni erita oladi.
Kritik temperatura xususiyatlari:
- Gaz va suyuqlik o‘rtasidagi faza chegarasi yo‘qoladi.
- Moddaning zichligi va boshqa fizik xususiyatlari sezilarli o‘zgaradi.
- Bu haroratdan yuqorida modda superkritik holatda bo‘ladi.
Kritik temperatura moddalarning termodinamik xossalarini o‘rganishda, shuningdek, sanoat jarayonlarida — masalan, superkritik ekstraksiya va kimyo sanoatida muhim rol o‘ynaydi.