Sun'iy intellekt javobi:

Koʻp yillik muzloq yer (permafrost) — bu yil davomida yer yuzasining pastki qatlamlari sovuq holatda qolib, yotish temperaturasi doimiy ravishda 0°C dan past bo‘lgan tuproq, tosh va namlik aralashmasidir. Bu qatlam bir yildan ortiq muddat davomida muz holatda saqlanadi. Odatda ko‘p yillik muzloq yer qutb mintaqalari, shimoliy Rossiya, Kanada, Alyaska va Antarktida kabi sovuq iqlimli hududlarda uchraydi.

Ko‘p yillik muzloq yerning xususiyatlari:

1. Qalinligi: Ko'p yillik muzloq yerning qalinligi bir necha metrdan minglab metrga qadar o‘zgaradi.
2. Sovuq va barqarorlik: Muzloq qatlam har doim sovuq bo‘lib, u yil davomida erimaydi.
3. Yer yuzasi bilan o‘zaro ta’sir: Dubulg‘ali o‘simliklar va tuproq bundan bevosita ta’sirlanadi, shuningdek, binolar va infratuzilmalarga ham ta’siri katta.
4. Eritilishi: Iqlim o‘zgarishi tufayli ko‘p yillik muzloq yer sekin-asta eriy boshlaydi. Bu atmosfera gazlarining, xususan metan va karbonat angidridning chiqishini kuchaytiradi, bu esa global isish jarayonini tezlashtiradi.

Ko‘p yillik muzloq yerning ekosistema va iqtisodiyotdagi roli:

• U ko‘plab qutb va subqutb hayvonlari uchun yashash muhitini tashkil etadi.
• Ko‘p yillik muzloq yerda saqlanayotgan organik moddalar va qazilmalar (masalan, neft, gaz) iqtisodiyot uchun ahamiyatlidir.
• Binolar, yo‘l va boshqa infratuzilmalar muzloq yerning barqarorligiga bog‘liq bo‘lib, uning erishi qurilish xavfsizligi muammolariga olib kelishi mumkin.

Xulosa:

Ko‘p yillik muzloq yer — sovuq iqlim sharoitida uzoq vaqt davomida muz holatda saqlanadigan yer qatlami bo‘lib, u tabiiy muhit va inson faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega. Hozirgi global iqlim o‘zgarishlari tufayli uning holati diqqat bilan kuzatilmoqda, chunki uning erishi nafaqat mahalliy mintaqalarda balki butun sayyoramiz iqlimiga ta’sir qilishi mumkin.