KO’P NUQTA



KO’P NUQTA — ketma-ket qo’yiladigan uch (so’roq yoki undov belgisidan so’ng ikki) nuqtadan iborat tinish belgisi. Ko’p nuqta, asosan, quyidagi o’rinlarda ishlatiladi: 1) gapning tugallanmaganligini bildirganda: — Men nima qilibman… Siz… — dedi Xolmurod… (P. Tursun); 2) nutq jarayonida so’zlovchining to’xtalishini bildirganda: Sen… sen qo’riqqa borasan; 3) iqtiboslarning bir qismi tushirib qoldirilganda; 4) dialogda savol javobsiz qolganda.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Ko‘p nuqta (… yoki uch nuqta) — bu yozuvda ishlatiladigan tinish belgisi bo‘lib, u turli maqsadlarda qo‘llanadi. O‘zbek tilida ko‘p nuqta quyidagi vazifalarni bajaradi:

  1. Gap so‘zlarini to‘xtatib qoldirish
    Ko‘p nuqta yordamida gapning davom etishi yoki nimanidir aytib berishni to‘xtatib, o‘quvchini fikrlarni davom ettirishga undash mumkin. Masalan:
    «Men... bilmayman qanday qilib bu ishni bajaraman.»

  2. So‘zning qisqartirilishi yoki boshqacha ko‘rsatilishi
    Matnda so‘zning oxirini yoki ichidagi bir qismini yashirib, ko‘p nuqta qo‘yiladi. Bu noaniqlik, sir, yoki so‘zning to‘liq aytilmasligini bildiradi. Masalan:
    «U rasmda juda chiroyli ed…» (chiroyli edi)

  3. Gaplarda pauza o‘rnatish uchun
    Gaplarda his-tuyg‘uni oshirish, dramatik ta’sir qilish maqsadida ko‘p nuqta ishlatiladi. Bu nutqqa ohang bag‘ishlashga yordam beradi. Masalan:
    «U keldi… va hammasi o‘zgardi.»

  4. Iqtiboslarda buzilgan joyni ko‘rsatish uchun
    Matndan bir qismini olib, qolgan qismini kesib tashlaganda, ko‘p nuqta yordamida bu ma’lum qilinadi.

  5. His-tuyg‘ularni ifodalashda
    Hushyorlik, hayronlik, shubha kabi holatlarni ifodalashda:
    «Nima… bu qanday bo‘lishi mumkin?»

Eslatma:

Ko‘p nuqtani yozishda odatda hech qanday bo‘sh joy qoldirilmaydi. U so‘z yoki belgining oxiriga yopishib yoziladi va undan keyin punktuatsion belgilar kerak bo‘lsa, ulardan keyin qo‘yiladi.

Misol:
«Men buni bilmayman…», «U ketdi…»

Xulosa:

Ko‘p nuqta — o‘zbek tilida yozuvni yanada jonli, ma’nodor va ta’sirchan qilish uchun ishlatiladigan muhim punktuatsion belgi hisoblanadi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz