Koʻngoʻzlik togʻlari
Koʻngoʻzlik togʻlari - Hisor tiz ma togʻlarining janubi-gʻarbiy tarmoqlaridan biri. Qashqadaryo viloyatining sharqiy chekkasida. Eng baland joyi 2446 m, janubida 2260 m (Kurek togʻi). Koʻngoʻzlik togʻlari shimoli-sharqdagi Xontaxti tizma togʻlari bilan birgaliqda yagona togʻ tugunini hosil qilgan. Togʻlar yura va boʻr davrlarining choʻkindi jinslaridan tuzilgan. Guldar soyi oʻzanidan boshlanib Langarsoyning shimoli-sharqqa tomon yoʻnalgan irmogʻigacha davom etadi, oʻz. 16–18 km. Koʻngoʻzlik togʻlarining janubi-gʻarbiy yon bagʻri ancha keng va Langarsoy, Oqsuv, Qizildaryo irmoqlari bilan parchalangan. Togʻning suvayirgʻich qismi yalangʻoch qoyalardan iborat boʻlib paleogenning qattiq qumtoshlaridan tashqil topganligi tufayli kuesta relyef shakllari vujudga kelgan. Bu hodisa, ayniqsa, Oqsuv havzasida yaxshi ifodalangan. 1500 m balandlikdan quyida yon bagʻirlar kamroq parchalangan va asta-sekin pasayib boradi. 700 m balandlikda Qizildaryo terrasali allyuvial-prolyuvial tekisligiga qoʻshiladi.
Koʻngoʻzlik togʻlarining suvayirgʻich qismi bilan Xontaxti tizmasi oraligʻida keskin farq sezilmaydi, bu joyda 200 m li izogips asosiy balandlikdir.
Togʻ yon bagʻirlarida buloq koʻp. Toʻq boʻz tuproqlar 800–1200 m balandliklar orasida tarqalgan, bu tuproqlarda bugʻdoyiq va boshqa oʻtlar oʻsadi. Uvdan yuqorida jigarrang va chimli qoʻngʻir boʻz tuproqlarda bodom, doʻlana, baʼzan yongʻoq, turli oʻtli siyrak archazorlar tarqalgan. Yaylovlarning mahsuldorligi gektariga oʻrtacha 3—4 s.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Koʻngoʻzlik togʻlari — Oʻzbekiston hududida joylashgan togʻ tizmasi bo‘lib, ular asosan Farg‘ona vodiysi yaqinida joylashgan. Koʻngoʻzlik togʻlari tabiiy go‘zalligi, boy flora va fauna bilan ajralib turadi hamda hududda ekologik va iqlimiy ahamiyatga ega. Bu togʻlar asosan qumloq va togʻoldi cho‘llardan iborat bo‘lib, ular O‘rta Osiyo geografiyasida muhim o‘rin tutadi.
Koʻngoʻzlik togʻlari O‘zbekistonning tog‘ tizmalari ichida o‘ziga xos bo‘lib, ular tabiiy resurslar hamda turistik salohiyatga ega. U yerda sayyohlar uchun tog‘liq sayohatlar, piyoda yurish va tabiat bilan tanishish imkoniyatlari yaratilgan.
Bu togʻlarning iqlimi qisman yarim cho‘l iqlimiga yaqin bo‘lib, yozlari issiq va quruq, qishlari esa sovuqroq o‘tadi. Hududda bir qancha kichik daryo va oqimlar mavjud bo‘lib, ular tog‘lar o‘rtasida suv ta’minotini ta’minlaydi.
Koʻngoʻzlik togʻlari O‘zbekistonda tabiiy zaxiralar, ayniqsa mineral resurslar va o‘rmon suvlari bilan boy. Shu sababli, bu hududda qishloq xo‘jaligi, chorvachilik va tog‘ resurslarini o‘rganish ham muhim hisoblanadi.
Umuman olganda, Koʻngoʻzlik togʻlari O‘zbekistonning geografik va tabiiy xilma-xilligining ajralmas qismi bo‘lib, ular ekologik barqarorlik va inson faoliyati uchun muhim manba hisoblanadi.