Kolky

Sun'iy intellekt javobi:

Kolky — bu tibbiyot sohasida ishlatiladigan termin bo‘lib, ayniqsa bola va chaqaloqlarda ko‘p uchraydigan holatni ifodalaydi. Kolky (o‘zbek tilida ba’zan “kolik” deb ham ataladi) — bu bolalarda va chaqaloqlarda qorinda yuzaga keladigan og‘riqli spazmlar yoki o‘tkir siqilishlar. Ular asosan hazm qilish tizimining noqulay ish faoliyati natijasida kelib chiqadi.

Kolklarning sabablari

1. Ichki gaz to‘planishi: Chaqaloqlarning oshqozon-ichak tizimlari hali to‘liq rivojlanmagan bo‘lgani uchun, ovqat hazm qilish jarayonida gaz to‘planadi va bu og‘riqqa olib keladi.
2. Hazm qilish tizimidagi muammolar: Masalan, allergiyalar, laktaza yetishmovchiligi (sut shakarlari hazm qilishdagi qiyinchiliklar) yoki oshqozondagi kimyoviy o‘zgarishlar.
3. Oziqlanishdagi xatoliklar: Ona suti yoki sun'iy oziqlanishdagi nosog‘lom o‘zgarishlar, tep zavodining noto‘g‘ri joylashishi ham kolk paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.
4. Pischirish va qovurilgan ovqatlar: Kattalardagi kolk, ayniqsa oshqozon-ichak tizimining bezovtaligi tufayli paydo bo‘ladi.
5. Stress va psixologik omillar: Ba’zan stress va ruhiy zo‘riqish ham oshqozon-ichak spazmlarini keltirib chiqaradi.

Kolklarning belgilari

• Bolada keskin yig‘lash, tinchlanmaslik
• Qorin sohasida siqilish, qattiqlik
• Gaz chiqishi bilan bog‘liq muammolar
• Ishtahasi pasayishi
• Ko‘krak qisilishi, oyoqlarni qorniga tortib olish

Davolash usullari

1. Xavfsiz parvarish: Bola suyuqlikni yetarlicha olishini ta’minlash, uni erkin joylashtirish va tinch muhit yaratish.
2. Gaz chiqarishni osonlashtirish: Bola qornini yumshoq massaj qilish, mashqlar bajarish yoki maxsus gaz chiqaruvchi vositalardan foydalanish.
3. Oziqlanishni tartibga solish: Ona suti bilan oziqlantirishda ona ratsionini tuzatish, agar sun’iy oziqlanayotgan bo‘lsa, sut aralashmasini almashtirish mumkin.
4. Dori vositalari: Shifokor ko‘rsatmasiga ko‘ra, ko‘p hollarda probiyotiklar yoki gazni kamaytiruvchi maxsus vositalar tavsiya qilinadi.
5. Tibbiy yordam: Agar kolk uzoq davom etsa yoki boshqa og‘ir belgilarga olib kelsa ( isitma, qusish, qattiq qorin), shifokorga murojaat qilish zarur.

Oldini olish

• Bola ovqatini to‘g‘ri tayyorlash va uni to‘g‘ri iste’mol qilishini ta’minlash
• Bola qornini tez-tez massaj qilish va joyini almashtirib turish
• Tinch va osoyishta muhit yaratish
• Bolaning ovqatdan so‘ng gaz chiqarishiga yordam berish

Kolk muammo sifatida ko‘p hollarda o‘z-o‘zidan vaqt o‘tishi bilan yo‘qoladi, lekin davomiyligi va og‘irligiga qarab uni davolash zarur bo‘lishi mumkin. Shuning uchun ota-onalar chaqaloqlarda bunday holatlar paydo bo‘lganda sabr-toqat va ehtiyotkorlik bilan yondashishlari kerak.