Kispanya

Ispan tili (ispancha: el español, el castellano) — hind-yevropa tillari oilasining roman tillari guruhiga mansub. U ushbu til sohiblarining soni boʻyicha dunyoda xitoy tilidan keyingi ikkinchi tildir. Dunyo boʻylab 590 million ispan tili sohiblari mavjud. Shuningdek, ispan tili dunyodagi eng koʻp oʻrganilayotgan ikkinchi til boʻlib, uni kamida 22 million talaba oʻrganmoqda. Boshqa manbalarga koʻra, bu raqam 90 mamlakatda 46 million talabadan oshadi. Ispaniya va Lotin Amerikasidagi 19 mamlakatning (Peruda kechua, Boliviyada kechua va aymara, Puerto — Rikoda ingliz tili b-n bir qatorda) rasmiy tili. Filippin va AQSH ning jan.-gʻarbida ham tarqalgan.

Jonli lotin tili asosida shakllangan, koʻp dialektli, lugʻati tarkibida arab tilidan oʻzlashgan soʻzlar anchagina, Ispan adabiy tiliga kastil dialekti asos qilib olingan. Shuning uchun Ispan tili 15-asr gacha "kastil tili" deb ham atalgan. Ispan tiliga oid dastlabki yozuv namunalari 10— 11-asrlarga oid rasmiy hujjatlarda uchraydi. Ispan tili tovush qurilishi uchun 5 unli, diftong va triftonglar xos. Ur-gʻuning oʻrni qatʼiy emas. Ot va sifat turlanmaydi, jins va son kategoriyalari, artiklning 3 turi (aniq, noa-niq va nol) mavjud. Faqat kishilik olmoshlarigina turlanadi. Gapda soʻzlar tartibi nisbatan erkin. Yozuvi lotin alifbosi asosida.

Ispan tili — BMTning olti rasmiy va ish yuritish tilidan biri. U shuningdek, Yevropa Ittifoqi, Amerika davlatlari tashkiloti, Janubiy Amerika xalqlari ittifoqi, Lotin Amerikasi va Karib dengizi davlatlari hamjamiyati, Afrika ittifoqi, Janubiy umumiy bozor va boshqa koʻplab xalqaro tashkilotlarda rasmiy til sifatida qoʻllaniladi.

Yana q.

Manbalar

Havolalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kispanya haqida uzunroq ma'lumot:

Kispanya (ispancha: España) — Yevropada joylashgan davlat bo‘lib, Iberiya yarimoroli janubiy g‘arbiy qismida joylashgan. Rasmiy nomi Ispaniya Qirolligi (Reino de España). Poytaxti Madrid shahri hisoblanadi. Kispanya Yevropaning eng yirik davlatlaridan biri bo‘lib, hududi taxminan 505,990 kvadrat kilometrni tashkil etadi. Uning aholisi taxminan 47 million kishidan iborat.

Tarixi: Kispanya tarixi juda qadimiy va rang-barang bo‘lib, u qadimda Rim imperiyasi va mollari tomonidan boshqarilgan. O‘rta asrlarda Vizigotlar va arablar (Mavroralar) hududda hukmronlik qilganlar. 15-asr oxiri va 16-asr boshlarida Kispanya Muhammad Yusufning (Isabel va Fernando) hukmronligi davrida mustahkam va yagona davlatga aylandi. Shu davrdan boshlab Kispaniya dunyoda mustamlakachilik imperiyasini tashkil etdi va Amerika, Afrika, Osiyo hududlarida keng yerlar hukmronligi ostiga kirdi.

Geografiyasi: Kispanya o‘zining tog‘lari, dashtlari, vodiylari va qirg‘oqlari bilan mashhur. Eng mashhur tog‘lar — Pireney tog‘lari, ular Ispaniya va Fransiya o‘rtasida chegarani tashkil qiladi. Mamlakat shimoli Atlantika okeani va shimoli-g‘arbida Biscay ko‘rfazi, sharqda O‘rta yer dengizi bilan o‘ralgan.

Madaniyati: Kispanya madaniyati juda boy va rivojlangan. U san’at, adabiyot, arxitektura, musiqa va gastronomiyada o‘ziga xos o‘rniga ega. Flamenco musiqasi, matadorlik (boqochilik) kabi an’analar kispaniya madaniyatining ajralmas qismidir. Shuningdek, Dali, Picasso, Gaudi kabi dunyoga mashhur san’atkorlar Kispanyadan chiqqan.

Iqtisodi: Kispanya iqtisodi Yevropaning eng yirik iqtisodiyotlaridan biri hisoblanadi. Ushbu mamlakatda sanoat, qishloq xo‘jaligi, turizm va xizmat ko‘rsatish sohalari rivojlangan. Ayniqsa, Kanariya orollari va Balear orollari kabi joylar turistlar orasida juda mashhur.

Til va Din: Rasmiy til ispanca (kastiliya) bo‘lib, Katalan, Galiys va Bask tili kabi boshqa mahalliy tillar ham keng tarqalgan. Aholining aksariyati katolik diniga e’tiqod qiladi.

Kispanya bugungi kunda Yevropa Ittifoqi a’zosi hisoblanadi va G20 kabi xalqaro tashkilotlarga a’zo.

Umuman olganda, Kispanya o‘zining boy tarixi, madaniyati, tabiiy go‘zalliklari va iqtisodiy salohiyati bilan dunyo miqyosida muhim davlatlardan biridir.