Kiryalash
Kiryalash (arab, kirya — tortish) — metallarga bosim bilan ishlov berish; metallni maxsus qurilma — kirya teshigi (filyer) orqali tortib oʻtkazish. K. natijasida metall zagotovka (sim, chiviq va boshqalar)ning koʻndalang kesim yuzi kichrayadi, oʻzunligi ortadi, sirtining sifati va mexaniq xossalari yaxshilanadi. K. poʻlat, rangli metallar va ularning qotishmalaridan turli shakldagi trubkalar, diam. 0,002 mm gacha boʻlgan simlar, 100 mm gacha boʻlgan chiviqlar tayyorlashda qoʻllaniladi. K. jarayoni maxsus qurilma - kirya l a sh s t a n i da amalga oshiriladi. K. stanining asosiy qismlari — kirya (teshikli qurilma) va tortish qurilmasi. Metallni toʻgʻri chiziq boʻyicha tortib choʻzadigan va kiryalangan metallni barabanga oʻraydigan K. stanlari boʻladi. Stanni harakatlantirish usuliga koʻra, zanjirli, reykali, gidravlik, barabanlar soni boʻyicha bir barabanli va koʻp barabanli turlarga boʻlinadi. K. stanining tortish kuchi — 1 kN dan, 2,5 MN gacha.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kiryalash — bu ko‘chmas mulk yoki boshqa biror mol-mulkni vaqtinchalik foydalanish huquqini ma’lum bir davrga ijaraga berish yoki olish jarayoni. Kiryalash odatda mulk egasi va ijarachining o‘zaro kelishuvi asosida amalga oshiriladi. Bu kelishuvda mulkni qancha vaqt davomida, qanday shartlarda va qancha miqdorda to‘lov evaziga ijaraga olish yoki berish belgilab qo‘yiladi.
Kiryalashning asosiy jihatlari:
-
Sub’ektlari:
- Ijaraga beruvchi (egasi) — mulk egasi bo‘lib, o‘z mulkini vaqtincha foydalanish huquqini ijarachiga beradi.
- Ijarachisi (mulkni oluvchi) — mulkni ijaraga olib, kelishilgan shartlarga rioya qiladi.
-
Ob’ektlari:
- Ko‘chmas mulk (uy, kvartira, ofis xonasi, yer maydoni va boshqalar).
- Ko‘chma mol-mulk (avtomobil, texnika, asbob-uskunalar).
- Boshqa mulklarni ham kiryalash mumkin.
-
Shartlari:
- Ijaraning muddati (qisqa yoki uzoq muddatli).
- To‘lov miqdori va to‘lov tartibi.
- Mulkdan foydalanish qoidalari.
- Ta’mirlash va texnik xizmat ko‘rsatish majburiyatlari.
- Ijaraning bekor qilinishi va shartnoma tugash holatlari.
-
Turli turlari:
- Uy-joy kiryalash — shaxsiy yashash uchun uy yoki kvartirani vaqtincha ijaraga olish.
- Tijorat mulkini kiryalash — do‘kon, ofis, omborxonani biznes maqsadlarida ijaraga olish.
- Maxsus texnika yoki transport vositalarini kiryalash.
-
Hujjatlar:
- Ko‘pincha kiryalash shartnomasi tuziladi. Unda barcha muhim shartlar, tomonlarning huquq va majburiyatlari aniq ko‘rsatiladi.
Kiryalashning afzalliklari:
- Mulk egasi uchun qo‘shimcha daromad manbai bo‘ladi.
- Ijarachi uchun mulkni sotib olishga katta mablag‘ sarflamasdan foydalanish imkoniyati paydo bo‘ladi.
- Ijtimoiy va iqtisodiy farovonlik uchun muhim.
Kiryalashda e’tibor berilishi lozim bo‘lgan holatlar:
- Shartnoma shartlarini puxta o‘rganish va tushunish.
- To‘lovlarni belgilangan muddatda amalga oshirish.
- Mulkni ehtiyotkorlik bilan ishlatish va saqlash.
- Shartnomada ko‘rsatilgan majburiyatlarni bajarish.
Umuman olganda, kiryalash — mulk egalari bilan uni ishlatishni istaganlar o‘rtasida foyda keltiruvchi moliyaviy va huquqiy mexanizm bo‘lib, zamonaviy iqtisodiyotda muhim o‘rin tutadi.