Kim Il-sung
Kim Ir Sen (taxallusi; koreyscha „Koʻtarilayotgan Quyosh“ maʼnosida, haqiqiy ismi Kim Son Chju) (15-aprel 1912-yil — Mangende qishlogʻi, Pxenyan shahri yaqinida — 1994-yil 8-iyun Pxenyan) — Koreya siyosiy arbobi. Koreya Mehnat partiyasi (KMP) MK Bosh kotibi (1966-yildan, 1949—66 yillarda KMP MK raisi), KXDR prezidenta (1972-yildan). Qishloq oʻqituvchisi oilasida tugʻilgan. Bu oila 1920 (yoki bir yil avval) Xitoyga, Manchjuriyaga koʻchib bordi. K. I. S bu yerda yashirin marksistik toʻgarakka kirdi, bir necha oy qamoqda yotdi. Ozodlikka chiqqach, yapon bosqinchilariga qarshi kurashish maqsadida partizan otryadlaridan biriga qoʻshildi. 1932-yildan keyingi hayoti butunlay partiyaviy-siyosiy ishlar bilan bogʻliqdir. KXDRda saqlanib kelayotgan bir partiyali tizimda K. I. S shaxsiga sigʻinish avj olgan. U „chuchxe“— oʻziga xoslik gʻoyalari asosida qurilgan „yer yuzidagi jannat“ (koreys tipidagi sotsializm) deb atalmish jamiyatning bunyodkori sifatida ulugʻlangan. Jasadi Pxenyan shahridagi „Kimsusan“ maqbarasiga qoʻyilgan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kim Il-sung (1912–1994) — Shimoliy Koreyaning asoschisi va uzoq yillar davomida uning yetakchisi bo‘lgan siyosatchi. U 1948-yilda Koreya Xalq Demokratik Respublikasining birinchi prezidenti etib saylandi va 1994-yilgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritdi. Kim Il-sung Shimoliy Koreyaning mustaqilligi va kommunistik tizimini o‘rnatishda muhim rol o‘ynadi.
Hayoti va faoliyati:
- Kim Il-sung 1912-yil 15-aprelda Koreyaning Mangyonda (hozirgi Tog‘ri viloyati, Shimoliy Koreya) tug‘ilgan.
- U yoshlik chog‘ida Yaponiya imperiyasi hukmronligi davrida Koreya milliy ozodlik harakatlarida faol qatnashdi va kommunizm g‘oyalarini qo‘llab-quvvatladi.
- Ikkinchi jahon urushi vaqtida va undan keyin Xitoyda va Sovet Ittifoqida siyosiy va harbiy tayyorgarlikdan o‘tdi.
- 1945-yilda Ikkinchi jahon urushi yakunlangach, Koreyaning shimoli Sovet qo‘shinlari tomonidan boshqariladigan hududga aylangan va Sovetlar ittifoqi tomonidan qo‘llab-quvvatlangan Kim Il-sung bu hududda yetakchi bo‘ldi.
- 1948-yilda Shimoliy Koreya mustaqil davlat sifatida tashkil topgach, u uning birinchi prezidentiga aylandi.
- Kim Il-sungning siyosati asosida "juche" (o‘z-o‘ziga tayanish) nazariyasi ishlab chiqildi, bu Shimoliy Koreya uchun mustaqil iqtisodiy va siyosiy yo‘l sifatida ilgari surildi.
- 1950–1953-yillardagi Koreya urushida u Shimoliy Koreyaning boshqaruvchisi sifatida davlatni saqlab qoldi.
- Uning boshqaruvi davomida mamlakatda qat'iy sotsialistik tizim, markazlashtirilgan iqtisodiyot va kuchli davlat nazorati o‘rnatildi.
- Kim Il-sung 1994-yilda vafot etdi; uning o‘g‘li Kim Jong-il davlat rahbarligi lavozimini meros qilib oldi.
Xulosa:
Kim Il-sung Shimoliy Koreya tarixida juda muhim shaxs bo‘lib, mamlakatning siyosiy tizimi va ideologiyasining shakllanishida asosiy rol o‘ynadi. U o‘zining uzoq yillik boshqaruvi davomida mamlakatni mustaqil, marksistik-sotsialistik davlat sifatida rivojlantirishga intildi va Shimoliy Koreyaning zamonaviy siyosiy tuzilmasining asoschisi hisoblanadi.