Kelimane
Kelimane — Mozambikning sharqiy qismidagi shahar. Zambeziya provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 153,1 ming kishi (1997). Hind okeanining Mozambik qoʻltigʻi sohilidagi port (chetga shakarqand, paxta, kopra, tamaki, choy chiqariladi). Temir yoʻl stansiyasi. Aeroport bor. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, yogʻochsozlik va metallsozlik korxonalari mavjud. Vasko da Gama ekspeditsiyasi tomonidan 1498 yilda hozirgi K. oʻrnida fort qurilgan (1761 yildan shahar maqomini olgan). 18—19-asrlarda K. qul savdosi markazlaridan biri boʻlgan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Albatta! “Kelimane” so‘zi haqida uzroq ma’lumot beraman.
Kelimane so‘zi asosan o‘zbek tilida “so‘zlar” yoki “iboralarning to‘plami” ma’nosida ishlatiladi. Bu so‘z ko‘pincha nutq, tilshunoslik, adabiyot, matnshunoslik va muloqot jarayonlarida qo‘llaniladi. Quyida “kelimane” so‘zi haqida batafsil ma’lumot:
1. Ta’rif va ma’nosi
- Kelimane – bir nechta so‘zlarning birlashmasi, ya’ni so‘zlar majmuasi yoki ibora.
- Tilshunoslikda kelimane – so‘zlar va iboralarning yig‘indisi bo‘lib, ma’lum bir ma’noni ifodalash uchun ishlatiladi.
- Lug‘atda kelimane so‘zi ko‘proq “ibora”, “gap”, “so‘z birikmasi” ma’nolarida keltiriladi.
2. Tilshunoslikdagi o‘rni
- Kelimane bir yoki bir nechta so‘zdan tashkil topgan tuzilma bo‘lib, qirqilishdan oldingi holatda ma’no tashuvchidir.
- Masalan, “qizil olma” — bu yerda “qizil olma” so‘z birikmasi yoki kelimane hisoblanadi.
- Nutqda kelimane fikrni aniq va ravon ifodalash uchun ishlatiladi.
3. Kelimane va so‘zlarni farqi
- So‘z — bu mustaqil ma’noga ega eng kichik til birligi.
- Kelimane esa bir nechta so‘zlar guruhidan tashkil topishi mumkin.
- Har bir so‘z alohida ma’noni anglatadi, ammo kelimane birgalikda yanada kengroq yoki aniqroq ma’no beradi.
4. Kelimane turlari
- Oddiy kelimane: bitta so‘zdan iborat (masalan, “daraxt”).
- Birgalikda kelimane: bir nechta so‘zdan iborat (masalan, “bahor fasli”, “mening kitobim”).
- Frazalar: ko‘pincha ifodaviy ma’noga ega kelimanelar (qo‘shma iboralar).
5. Misollar
- “Yozgi bog‘” – ikki so‘zdan tashkil topgan kelimane.
- “O‘qituvchi va o‘quvchi” — kelimane, chunki bir nechta so‘zdan iborat.
- “Kitob o‘qimoq” iborasi – harakatni ifodalovchi kelimane.
6. Foydasi
- Nutqni yanada boyitadi.
- Ma’lumotni aniq va ravshan ifodalashga yordam beradi.
- So‘z boyligini oshiradi.
- Matnning mantiqiy va tushunarli bo‘lishini ta’minlaydi.
7. Xulosa
Kelimane – bu tilning eng asosiy elementlaridan biri bo‘lib, u so‘zlar yig‘indisi tarzida fikr va tushunchalarni ifodalashda muhim ahamiyatga ega. Kelimane yordamida nutq ko‘proq boyib, o‘ziga xos tusga kiradi.
Agar “kelimane” so‘zi haqida yana qo‘shimcha yoki boshqa ma’noda ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin!