Katta O‘rda

Katta oʻrda , Ulugʻ Oʻrda — Oltin Oʻrdatsan ajralib chiqqan tatarlar davlati (1433—1502). Shim. Qora dengizning shim. sohili va Quyi Volga boʻyi qududidan iborat boʻlgan. 1434—59-yillarda Toʻxtamishnnnt oʻgʻli Sayid Ahmad K. Oʻ. xoni boʻlgan. K.Oʻ. tatarlarining asosiy mashgʻuloti sodda dehqonchilik bilan uygʻunlashib ketgan koʻchmanchi chorvachilik edi. K.Oʻ. yaylovlari Volgadan Dneprgacha yoyilib ketgan. K.Oʻ.da mangʻit amirlari katta siyosiy mavqeni egallashgan. Ahmad xonligi davrida (1459—81) K.Oʻ. vaqtincha kuchaygan, u 1480-yil Rusni kaytadan moʻgullarga tobe etishga uringan. Rusga qilingan muvaffaqiyatsiz yurishdan soʻng, Rus davlati uzil-kesil moʻgʻullar istibdodidan xalos boʻlgan. 1486— 91-yillarda Qrim xoni Mengli Garay K.Oʻ.ga qattiq zarba bergan va 1502-yilda esa uni tugatgan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Katta O‘rda — Qozog‘istonning xalqaro ahamiyatga ega yirik port shahri. U Qoraqalpog‘iston va Qozog‘iston o‘rtasida joylashgan bo‘lib, asosan transport va savdo markazi sifatida tanilgan. Katta O‘rda so‘zining ma’nosi — "katta boshqaruv markazi" yoki "katta qal’a", ya’ni qadimgi amirlik yoki hukmdorlarining joylashgan joyi.

Tarixiy jihatdan, Katta O‘rda Markaziy Osiyoda savdo-sotiq va madaniy almashinuv darvozasi sifatida xizmat qilgan. U Buyuk Ipak yo‘lining yo‘nalishlaridan birida joylashgan bo‘lib, turli xalqlar va madaniyatlar o‘rtasida muloqot va iqtisodiy aloqalarni rivojlantirishda muhim rol o‘ynagan.

Shaharda qadimiy arxeologik yodgorliklar, tarixiy va madaniy muhim obidalar mavjud bo‘lib, ular ushbu hududning boy tarixini aks ettiradi. Bugungi kunda Katta O‘rda sanoat, transport va turizm sohalarida rivojlanmoqda.

Shuningdek, Katta O‘rda Qozog‘iston va O‘zbekiston o‘rtasidagi madaniy va ilmiy hamkorlikka ham ko‘prik vazifasini bajarmoqda, hududda tinchlik va barqarorlikni saqlashda muhim ahamiyatga ega.