Katsudon
ʻʻʻKatsudonʻʻʻ (yaponcha: カツ丼?) Yevropa-yapon oshxonasining goʻshtli taomi, domburining eng ommalashgan turi.
Nomlanishi
Taomning nomi ikki soʻzdan olingan: tonkatsu (choʻchqa kotleti) va domburi (ustiga garnir solingan katta kosadagi guruchdan iborat taom).
Taom
Bir porsiyasi bir piyola guruch va yaxshilab pishirilgan choʻchqa goʻshtidan iborat. Kotletni tuxumga oldindan botirib olish yoki pishirgandan keyin ustidan sous quyish mumkin. Taomga sabzavotlar va turli ziravorlar ham qoʻshsa boʻladi.
Katsudonning mintaqaviy turlari mavjud: «qizil miso» (yaponcha: 赤味噌?) bilan Nagoya ʻʻmiso-katsu(don)ʻʻi (yaponcha: 味噌カツ丼?), fransuzcha sousi bilan Okayama ʻʻdemi-katsu(don)ʻʻi (yaponcha: デミカツ丼?) va boshqalar.
Ommaviy madaniyatda
Katsudon maktab oʻquvchilari va talabalar orasida mashhur: «yutib chiqmoq» (yaponcha: 勝つ?) soʻzi taom nomiga ohangdosh, shuning uchun katsudon imtihonlardan oldin tanovul qilinadi.
Yaponiyada jinoyatchi politsiya boʻlimida yoki tergov xonasida bir piyola katsudon yesa, albatta tavba qiladi, degan shahar afsonasi mavjud.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Katsudon — yapon oshxonasiga oid mashhur taom bo‘lib, u asosan arroz, chuqur qovurilgan cho‘chqa go‘shti bifshteksi (tonkatsu) va tuxumdan iborat. Bu taom ko‘pincha ertalab nonushta yoki tushlik uchun tayyorlanadi va juda mazali va to‘yimli hisoblanadi.
Katsudonning tarixi
Katsudon so‘zining kelib chiqishi yaponcha ikki so‘zdan hosil: "katsu" (揚げ物, qovurilgan narsa) va "don" (丼, arzonlik idishida pishirilgan osh yoki guruch). Ushbu taom dastlab 20-asrning boshlarida paydo bo‘lgan. Katsudon o‘zining mashhurligini ayniqsa Yaponiyada 20-asr o‘rtalarida oshirdi, u vaqtlarda o‘yin, sinov yoki imtihon oldidan kuch-quvvat olish uchun tez va to‘yimli taom sifatida tanilgan.
Tarkibi va tayyorlanishi
Katsudonning asosiy qismlari quyidagilardan iborat:
- Tonkatsu: go‘sht (ko‘pincha cho‘chqa go‘shti) un, tuxum va non bo‘lagi (panko) bilan qoplangan va chuqur yog‘da qovurilgan bifshteks.
- Guruch (arroz): oq guruch, odatda qattiq pishirilgan, bazaviy oziq-ovqat sifatida ishlatiladi.
- Tuxum: tuxum aralashmasi tonkatsuni ustiga quyilib, yumshoq qovuriladi.
- Sous: soya sousi, mirin (shirin guruch shirasidan tayyorlangan) va dashi (yapon bulyoni) aralashmasi bilan tayyorlanadi.
Tayyorlanish jarayoni
- Tonkatsu tayyorlanadi, ya’ni go‘sht panko bilan qoplanib, qizig‘icha qovuriladi.
- Soya sousi, dashi va mirindan iborat sous tayyorlanadi.
- Bu sous idishga quyiladi, ustiga qovurilgan tonkatsu joylashtiriladi.
- Tuxum aralashmasi ustiga quyilib, yaxshi pishiriladi, ammo tuxum to‘liq qovurilmay, biroz yumshoq holda qoladi.
- Tayyor esa, guruch idishiga solinadi va issiq holatda dasturxonga tortiladi.
Katsudonning o‘ziga xosligi
Katsudon nafaqat mazali, balki energiya beradi va o‘qish yoki ish oldidan ko‘p yapon talabalar va ishchilari tomonidan tanlanadi. Bundan tashqari, Katsudon ko‘plab yapon filmlarida va anime’da imtihon davrida energiya olish uchun yeyilayotgan taom sifatida ko‘rsatiladi.
Xulosa
Katsudon – yapon oshxonasining juda mashhur va sevimli taomi bo‘lib, unda bitta idishda go‘sht, tuxum va guruch ajoyib uyg‘unlashadi. U nafaqat mazali, balki juda to‘yimli va qulay tayyorlanadi. Agar siz yapon taomlarini sinab ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, Katsudonni albatta tatib ko‘rishingizni tavsiya qilaman!