Kaskad tog‘lari

Kaskad togʻlari — Shim. Amerika Kordilyera togʻlari sistemasidagi togʻ tizmasi, AQSH va Kanadada. Uz. 1000 km ga yaqin. Eng baland joyi 4392 m (Reynir vulkani). Tizma yon bagʻirlarini kesib tushgan Kolumbiya, Freyzer, Klamat va b. daryolarda zinapoyasimon sharshara (kaskad)larning koʻpligidan K.t.ga shunday nom berilgan. K.t.ning zamini mezozoy kristalli jinslaridan tuzilgan, ularning ustini vulkan jinslari qoplagan. Rangli metall va oltin konlari topilgan. Vulkan konuslarining yon bagʻirlarida issiq buloq koʻp. Sernam gʻarbiy yon bagʻrida igna bargli qalin oʻrmonlar, sharqiy, quruq yon bagʻrida 2800–3000 m dan yuqorida subalp va alp oʻtloqlari, choʻqqilarida qor va muzliklar bor. Milliy parklar (KreyterLeyk, Maunt Reynir, Lassen-Volkanik) bor.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kaskad tog‘lari (inglizcha: Cascade Range) — Shimoliy Amerikaning g‘arbiy qismida joylashgan tog‘lar tizimidir. Ular asosan AQShning Vashington, Oregon va Shimoliy Kaliforniya shtatlarida, shuningdek, Kanadaning Britaniya Kolumbiya provinsiyasida cho‘zilgan. Kaskad tog‘lari Tinch okean qirrasidagi tog‘lar tizimi bo‘lib, u Tinch okean o‘rmonlari va Kaskadlarni o‘z ichiga oladi.

Geografiyasi va tuzilishi

Kaskad tog‘lari taxminan 1,100 km (700 milya) uzunlikda cho‘zilgan va Tinch okean venchasi zonasi bo‘ylab joylashgan. Ular asosan vulqon tog‘laridan iborat bo‘lib, ularning ko‘pchiligi faol yoki yarim faol vulqonlar hisoblanadi. Eng mashhur vulqonlar orasida Mount Rainier, Mount St. Helens, Mount Hood va Mount Baker bor.

Vulkanizm

Bu tog‘lar Tinch okean sohilidagi vulkan zanjirining bir qismi bo‘lib, u “Yong‘in halqasi” (Ring of Fire) deb ataladi. Kaskad tog‘larida ko‘plab faol vulqonlar mavjud. Masalan, 1980 yilda Mount St. Helens katta portlash sodir etib, hududda katta qoralik va o‘zgarishlarga olib keldi. Bu vulkanlar asosan stratovulkan bo‘lib, ular lava oqimlari va vulkanik qoldiqlardan tashkil topgan.

Iqlim va tabiiy muhit

Kaskad tog‘larida iqlim nisbatan nam va salqin bo‘lib, Tinch okeandan keluvchi nam havo massalari tog‘larga tushishi bilan ko‘p yog‘ingarchiliklar ro‘y beradi. Bu hududda keng yovvoyi o‘rmonlar joylashgan, ayniqsa qizil sadr dushman va boshqa turdagi yovvoyi o‘simliklar bilan boy. Shuningdek, tog‘larda qoyali va ko‘plab daryolar ham bor.

Ekotizim va hayvonot olami

Kaskad tog‘larida turli xil o‘simliklar va hayvonlar yashaydi. Bu yerda ayiq, shabo, turli xil qushlar, baliqlar va boshqa yovvoyi hayvonlar keng tarqalgan. Tog‘lar o‘rmonlari tuyulmasi bilan yashovchilarga yashash uchun qulay sharoit yaratadi.

Yuqori cho‘qqilar

Mount Rainier — 4392 metr, AQShdagi eng baland vulkanlardan biri.
Mount Adams — 3743 metr.
Mount Baker — 3285 metr.
Mount St. Helens — 2549 metr (1980 yilgi portlashdan oldin balandroq edi).

Madaniyat va turizm

Kaskad tog‘lari hududida ko‘plab milliy bog‘lar va qishki kurortlari mavjud bo‘lib, sayyohlar uchun mashhur maskanlardan hisoblanadi. Tog‘larda chang‘i, piyoda yurish, alpinistik va baliq ovlash kabi ko‘plab turizm faoliyatlari amalga oshiriladi. Shuningdek, ularning go‘zalligi va tabiiy boyliklari ko‘plab san’at asarlari va film materiallariga ilhom beradi.

Xulosa

Kaskad tog‘lari — Tinch okean sohilidagi vulkanik tizim bo‘lib, u nafaqat tabiiy go‘zalliklari va boy ekotizimi bilan mashhur, balki geologik va ekologik jihatdan ham muhim hududdir. Bu tog‘lar Amerika Qo‘shma Shtatlari va Kanadaning tabiiy manzaralarini o‘rganish va dam olish uchun ideal joylardan biri hisoblanadi.