KARENLAR



KARENLAR (o’zlarini ptxano — deb ataydilar) — Myanma (asosan, karen milliy viloyatida) va Tailandning g’arbidagi xalq. Umumiy soni 3,7 million kishi, jumladan, Myanmada 3,5 milliondan ortiq kishi (1990-yillar o’rtalari) yashaydi. Sin-Tibet oilasiga mansub tilde so’zlashadilar. Dindorlari — asosan, budda dinida, xristian — baptistlar ham bor.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Karenlar — Janubi-sharqiy Osiyoda yashovchi etnik guruh bo‘lib, asosan Myanma (Burma) davlatida hamda Tailandning janubi-sharqiy qismida istiqomat qiladilar. Karenlar turli kichik guruhlarga bo‘linadi va ularning til, madaniyat hamda urf-odatlari o‘ziga xosdir.

Karenlar haqida batafsil maʼlumot:

  1. Tarix va hududiy tarqalish
    Karenlar asosan Myanmaning sharqiy va janubiy viloyatlarida — Kayin shtati, Shan, Birma va Mon viloyatlarida yashaydilar. Shuningdek, ko‘plab Karenlar Tailandning shimoliy va janubi-sharqiy hududlarida, xususan, Tailandning Kayin va Mae Hong Son viloyatlarida ham istiqomat qiladilar. Karenlarning ayrimlari esa qochqin sifatida boshqa davlatlarga, masalan, AQSh, Avstraliya va Kanadaga ko‘chib o‘tishgan.

  2. Til va madaniyat
    Karen tili Karen tillar guruhi tarkibiga kiradi, u asosan Karen yozuvi bilan ifodalanadi. Karenlar o‘z tilida bir necha lahjalarga ega bo‘lishlari mumkin. Ularning madaniyati anʼanaviy kiyinishi, musiqa va raqslari bilan ajralib turadi. Ular asosan qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ullanadilar va o‘z anʼanaviy sanʼati va hunarmandchilikka ega.

  3. Din
    Karenlar orasida turli dinlar tarqalgan bo‘lib, ularning asosiy qismi xristianlikni qabul qilgan. Boshqalar esa anʼanaviy Karen diniy e’tiqodlariga ega, ular tabiat ruhlariga sig‘inadi. Karenlar orasida buddizmga e’tiqod qiluvchilar ham bor.

  4. Siyosiy xilma-xillik va muammolar
    Karenlar uzoq vaqt davomida Myanmadagi hukumat bilan siyosiy va harbiy qarama-qarshilikda bo‘lgan. Ular o‘z mustaqilligini yoki keng avtonomiyasini ta’minlash uchun turli guruhlar tuzishgan. Bu qarama-qarshilik natijasida ko‘plab Karenlar qochqin yoki ichki ko‘chirilgan shaxslar holatiga tushgan.

  5. Madaniyat va an’analarga aloqador bayramlar
    Karenlar o‘zlarining an’anaviy bayramlarini nishonlaydilar, masalan, Kayin New Year (Karen Yangi Yili) kabi bayramlar. Ularda an’anaviy raqslar, qo‘shiqlar va xushbichim kiyimlar kiyiladi.

Xulosa qilib aytganda, Karenlar Janubi-sharqiy Osiyoda muhim etnik gurh sifatida tanilgan bo‘lib, o‘zlari uchun xos til, madaniyat va urf-odatlarga ega. Ularning tarixi va bugungi kundagi vaziyati siyosiy-sotsial kontekstda e’tiborga loyiqdir.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz