Kardiogen shokda birinchi tibbiy yordam
Кардиоген шокнинг асосий сабаблари – миокард инфаркти хисобланади. Миокард мушакларининг некрозга учраган кисми кискариш жараёнида иштирок этмайди, агарда 40% ва ундан куп майдон кискаришда иштирок этмаса, купчилик холатларда кардиоген шок ривожланади. Натижада юрак зарб хажми камаяди. Бу уз навбатида коринчаларда босим отришига ва коринчаларнинг кенгайишига олиб келади. Коринчалар етишмовчилиги артериал кон босимнинг пасайишига ва кичик кон айланиш тизими гипертензиясига (упка шиши ривожланишига) сабаб булади.
Юрак зарб хажми камайиши билан бир каторда конга бир катор эндоген субстанциялар: миокард депрессия омили (myocardial depressant factor, MDF), гистамин, брадикинин, тромбоксан, цитокинлар, лейкотриенлар, пептидлар ва сут кислотаси ажралади. Ушбу моддалар юрак функциясини янада ёмонлаштиради. Е. И. Чазов буйича кардиоген шокнинг 4 та шакли фаркланади
миокард инфаркти хисобланади
Sun'iy intellekt javobi:
Kardiogen shok — bu yurakning yetarlicha qon pompalay olmasligi natijasida yuzaga keladigan og‘ir holat bo‘lib, organizm to‘qimalariga kislorod yetishmovchiligi sodir bo‘ladi. Bu shok turi ko‘pincha yurak xurujlari (miokard infarkti) natijasida yuzaga keladi.
Kardiogen shokda birinchi tibbiy yordam:
-
Xavfsizlikni ta’minlash va holatni baholash:
- Bemorning nafas olishi, yurak urishi va ong holatini tezda tekshiring.
- Agar nafas olish yoki yurak urishi to‘xtagan bo‘lsa, darhol reanimatsiya choralarini boshlang (sun'iy nafas berish va yurak-jonlantirish).
-
Bemorni qulay holatga qo‘yish:
- O‘rindiqqa yengil tik holatda, boshini biroz yuqoriroq ko‘taring, bu yurak ICHIM identifikatsiyasi va nafas olishga yordam beradi.
- Agar qon bosimi juda past bo‘lsa, oyoqlarni biroz ko‘tarish mumkin.
-
Tinchlantirish va qo‘llab-quvvatlash:
- Bemorni tinchlantiring, qo‘rqitmaslikka harakat qiling.
- Nafas olishni yengillashtirish uchun ochiq havo ta’minlashingiz kerak.
-
Tibbiy yordam chaqirish:
- So‘nggi bosqichlarda darhol tez yordam chaqiring.
- Tez yordamga muharrir tarzda shok belgilarini ayting (tez tana harorati, nafas olish qiyinligi, ong pasayishi, terining sovuq, oqarishi, tepkilar zaifligi).
-
Dori vositalari va aliajotsiz muolajalar (faqat shifokor ko‘rsatmasi bilan):
- Odatda, kardiogen shokda qon bosimini ko‘tarish va yurak faoliyatini qo‘llab-quvvatlash uchun maxsus dori vositalari (inotrop preparatlar) qo‘llaniladi.
- Uy sharoitida esa bemorga hech qanday dori berilishidan oldin shifokorga murojaat qilish zarur.
-
To‘g‘ri monitoring va kasalxonaga yetkazish:
- Bemorning holatini doimiy kuzatib boring.
- Tez yordam yetib kelgach, bemorni zudlik bilan shifoxonaga yetkazing, chunki kardiogen shokda intensiv davolash talab etiladi.
Qisqasi: Kardiogen shokda birinchi yordamning asosiy maqsadi — nafas yo‘llarini ochiq tutish, qon aylanishini qo‘llab-quvvatlash, bemorni tinchlantirish, tez tibbiy yordam chaqirish va sharoitni barqaror ushlab turishdir. Uy sharoitida bemorga umuman dori vositalarini berish yoki bartaraf etish ehtiyotkorlik bilan, faqat malakali shifokor nazorati ostida amalga oshirilishi kerak.