Kara-xulagu (Chig`atoy)




Kara-xulagu, Qorahuloku (mongol tilida: Хара Хүлэгү taxminan 1221-1252) — Chigʻatoy ulusining ikkinchi va toʻrtinchi hukmdori (1242-1247, 1251-1252); Mutugenning oʻgʻli, Chigʻatoyning nabirasi, Chingizxonning evarasi.

Rashiduddinning yozishicha, Xara-Xulag Mutugenning toʻrtinchi (yilnomada toʻngʻichi deb nomlangan) oʻgʻli boʻlgan. Juvayniyning soʻzlariga koʻra, Kara-xulagu Bomiyon qamalida (1221), otasining oʻlimidan sal oldin yoki koʻp oʻtmay tugʻilgan.

Chigʻatoyxon Mutugen oʻrniga Kara-xulaguni merosxoʻr qildi. 1242-yil boshida Chigʻatoy vafotidan soʻng, uning bevasi noib Habash Amid va zodagonlar Kara-xulaguni taxtga koʻtarishdi, lekin Guyuk qoon etib saylanganidan keyin (1246), uning yaqin doʻsti Yesu-Munke, tirik qolganlarning toʻngʻichi, Chigʻatoy ulusining hukmdori etib tayinlangan. 1251-yildagi qurultoyda Kara-xulagu Yesu Munke nomzodini qoʻllab-quvvatladi va yana ulus hukmronligiga tiklandi. U yangi xondan qoʻshin olib, Yesu-Munke qarshi yurish qildi, lekin Oltoy yaqinida yoʻlda vafot etdi. Uning bevasi Ergene xotun (Urgana xotun) yosh oʻgʻli Muborakshoh ostida hukmdor boʻldi.

Adabiyotlar




Izohlar




uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kara-Xulagu Chig‘atoy – bu o‘rta asrlar markaziy Osiyosida yashagan va Chig‘atoy ulusiga mansub bo‘lgan muhim tarixiy shaxs yoki nomdir. Mazkur atama o‘zbek tilida ko‘proq Chig‘atoyxonliklar davriga oid yoki ulus doirasidagi boshqaruvchi shaxs sifatida tushunilishi mumkin.

Chig‘atoy ulusi haqida qisqacha ma’lumot

Chig‘atoy ulusi – bu Mo‘g‘ul imperiyasi asosiy bo‘linmalaridan biri bo‘lib, Temuriylar davrida aynan shu hududda rivojlangan. Ulus Movarounnahr, Xorazm, va qisman Qozog‘iston hududlarini o‘z ichiga olgan. Chig‘atoy ulusi Temuriylar va ularning ajdodlari uchun asosiy siyosiy, madaniy markaz bo‘lib xizmat qilgan.

Kara-Xulagu kim bo‘lishi mumkin?

  1. Ism va unvon: “Kara” so‘zi turkiy tillarda “qora” degan ma’noni anglatadi, ko‘pincha kuch, shijoat yoki badavlatlikni ifodalash uchun ishlatilgan. “Xulagu” esa mo‘g‘ul va turk xalqlarida keng tarqalgan ism va unvonlardan biri bo‘lib, “xulagu” yoki “hulagu” so‘zining ma’no jihatidan “bag‘ishlangan, ajratilgan” degan ma’nolari ham mavjud. Tarixda Hulaguxon — Mo‘g‘ul imperiyasining muhim boshqaruvchisi bo‘lgan.

  2. Tarixiy ta’siri: Kara-Xulagu Chig‘atoy Baxtiyor (yoki shunga o‘xshash ism bilan) kabi shaxs bo‘lishi mumkin, u Chig‘atoy ulusida biror rahbar, sarkarda yoki qabila sardori sifatida tanilgan.

  3. Madaniy va siyosiy roli: U Chig‘atoy ulusidagi siyosiy barqarorlikni ta’minlashda, harbiy yurishlarda, va davlat boshqaruvida muhim rol o‘ynagan bo‘lishi mumkin. Shu sababli u haqida tarixiy manbalarda ko‘p ma’lumot bo‘lmasada, tarixshunoslar uni o‘rganib kelmoqda.

Xulosa

Kara-Xulagu Chig‘atoy — o‘z davrining qahramon sarkardasi yoki boshqaruvchisi sifatida qaraladi. U Chig‘atoy ulusining siyosiy va harbiy hayotida muhim o‘rin tutgan shaxs bo‘lishi ehtimoli yuqori. Ammo undan to‘g‘ri ma’lumotlar yoki tarixiy manbalarni qidirsangiz, tarixiy asarlar, turkiy-mo‘g‘ul doiradagi yozma manbalar va akademik tadqiqotlardan foydalanish tavsiya etiladi.

Agar siz Kara-Xulagu Chig‘atoy haqida yanada batafsil va aniqroq ma’lumot izlayotgan bo‘lsangiz, iltimos, bu shaxsga oid kontekst yoki manbalarni aniqlashtirib bering.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz