Kanton qo`ltig`i
Chjutszyankou , Kanton qoʻltigʻi — Janubiy Xitoy dengizidagi qoʻltiq, Xitoyning jan.sharqiy qirgʻoqlariga tutash. Uz. 63 km, eni kiraverish qismida 31 km, eng chuqur joyi 26 m. Orol va sayozlik koʻp. Suv koʻtarilishi aralash (2,5 m gacha). Ch.ga Sitszyan daryosining kuplab tarmoqlari quyiladi. Chjutszyan tarmogʻi boʻyida Xitoyning yirik portlaridan biri — Guanchjou joylashgan.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kanton qo‘ltig‘i (lotincha: fossa axillaris) — inson anatomiyasida ko‘krak va qo‘l o‘rtasida joylashgan bo‘shliq yoki qo‘l osti sohasidir. Bu soha qo‘l va ko‘krak qismidagi bir qancha asablar, qon tomirlari va limfa tugunlarini o‘z ichiga oladi.
Kanton qo‘ltig‘ining joylashuvi va chegaralari:
- Yuqoridan — kalakaning pastki qirralari va birinchi qovurg‘a chegaralab turadi.
- Ichkaridan — ko‘krak qafasining oldingi qirralari va ko‘krak mushaklari (ayniqsa, katlamich mushagi — pectoralis major) bilan chegaralangan.
- Tashqaridan — bilak suyaklari va qo‘l mushaklari (masalan, deltoid mushagi) joylashgan.
Tuzilishi va tarkibi:
Kanton qo‘ltig‘i ichida quyidagi asosiy tuzilmalar joylashgan:
- Arteriya va venalar: Qo‘l arteriyasi (arteria axillaris) va unga tutashgan venalar bu yerda joylashib, qon oqimini ta'minlaydi. Ular qo‘lga qon jo‘natadi va undan o‘zlashtirilgan qonni yurak tomon olib qaytaradi.
- Asablar: Brachial pleksusning (qo‘l nervlari markazi) yirik tugunlari bu sohada joylashgan bo‘lib, ular qo‘l mushaklari va terisini innervatsiya qiladi.
- Limfa tugunlari: Limfatik to‘qimalar va ko‘plab limfa tugunlari mavjud bo‘lib, ular immun tizimining bir qismi sifatida organizmdan infektsiyalarni yuqmasligini ta'minlaydi.
- Yog‘ to‘qimasi va bog‘lamlar: Qo‘l va ko‘krak mushaklarini bog‘laydigan bog‘lamlar va yog‘ to‘qimasi ham mavjud.
Kanton qo‘ltig‘ining vazifalari:
- Qon va limfa aylanishini ta’minlash (qo‘lga qon va limfa kirishini boshqaradi).
- Brachial pleksus tarmoqlari orqali qo‘lning harakatlari va sezgirligini boshqarish.
- Immun tizimini qo‘llab-quvvatlash — limfa tugunlaridagi limfotsitlar tufayli.
- Qo‘l va tananing yuqori qismini harakatchan va moslashuvchan qiluvchi anatomik hudud bo‘lib xizmat qilish.
Klinik ahamiyati:
- Kanton qo‘ltig‘idagi limfa tugunlari ko‘plab kasalliklarda, ayniqsa saraton (masalan, ko‘krak saratoni) tarqalishida diagnostik va davolash nuqtai nazaridan muhim rol o‘ynaydi.
- Bu sohadagi shikastlanishlar yoki yallig‘lanishlar qo‘lning harakatlarini buzishi mumkin.
- Qon tomirlari va asablardagi muammolar qo‘lning qon ta’minoti va sezgirligini yomonlashtirishi mumkin.
Umuman olganda, kanton qo‘ltig‘i inson organizmining yuqori a’zolari faoliyati uchun juda muhim anatomik hudud hisoblanadi.