Kantabriya tog‘lari

Cantabria — Ispaniya avtonom-jamoati va provinsiyasi. Ispaniyaning shimoliqismida, Biskay qoʻltigʻi sohillari boʻylab 500 km masofaga choʻzilgan. Eng baland joyi 2613 m (Torre-de-Serredo togʻi). Asosan, kvarsit, ohaktosh, qumtoshlardan iborat. Karst relyef shakllari keng tarqalgan. Iklimi nam, yillik yogin 1000 mm. Daryolari sersuv. Shim.da nisbatan nam yon bagʻirlarida keng bargli oʻrmonlar, jan.da — kserofit butalar usadi, alp oʻtloklari tarqalgan. Toshkoʻmir, temir va polimetall rudalari olinadi. Milliy parklar tashkil etilgan.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Kantabriya tog‘lari (isp. Cordillera Cantábrica) — Ispaniyaning shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan tog‘ tizmasi bo‘lib, Ispaniyadagi eng muhim tog‘ tizmalaridan biridir. U Kantabriya sohil zonasida, Kastiliya va Leon, Asturiya, va Kantabriya mintaqalarida cho‘zilgan. Bu tog‘lar Pireney tog‘laridan g‘arbdan farq qiladi va ispan geografiyasida o‘ziga xos o‘ringa ega.

Geografiyasi va joylashuvi

Kantabriya tog‘lari taxminan 300 kilometr uzunlikda cho‘zilgan bo‘lib, shimoldan Biscay koyfi (Kantabriya dengizi) ga, janubdan esa Kastiliya va Leon viloyatining tekisliklariga qaraydi. Tog‘larning markaziy qismida eng baland cho‘qqilar joylashgan, ulardan eng baland nuqta — Torna qirralaridagi Teyedo cho‘qqisi (isp. Torre de Cerredo), u taxminan 2,648 metr balandlikda.

Geologiyasi va tabiati

Kantabriya tog‘lari o‘zining geologik tarixi va tabiiy manzaralari bilan ajralib turadi. Bu hududda karst landshaftlari, chuqur vodiylar, jarliklar va tog‘ o‘rmonlari keng tarqalgan. Tog‘ tizmasi paleozoik davrda shakllangan va asosan granitlar, slanetslar va ohaktosh jinslaridan iborat.

Iqlimi

Kantabriya tog‘larida muzliklar mavjud emas, lekin u yerda nam va umuman mo‘tadil okean iqlimi hukm suradi. Yillik yog‘ingarchilik juda ko‘p bo‘lib, ayniqsa qishda ko‘plab qor yog‘adi, bu ese tog‘ chang‘isi markazlarining rivojlanishiga yordam beradi.

Madaniyat va turizm

Kantabriya tog‘lari atrofidagi mintaqalar, ayniqsa Asturiya va Kantabriya, o‘zining boy tarixiy va madaniy merosi bilan mashhur. Bu hududda qadimiy qabilalar yashab kelgan, ularning arxeologik yodgorliklari, masalan, Altamira g‘ori, dunyo merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Tog‘lar tog‘ chang‘isi, piyoda yurish, tog‘ velosipedi va qo‘ng‘iroq ovqatlanish uchun mashhur.

Umumiy ahamiyati

Kantabriya tog‘lari nafaqat geografik chegaralarni belgilaydi, balki Ispaniyaning shimoli-g‘arbiy iqlimi va tabiiy muhitiga ham chidamli ta’sir ko‘rsatadi. U buyuk bioxilma-xillikni saqlab qolish, suv resurslarini taqsimlash va mahalliy madaniyatni rivojlantirishda katta rol o‘ynaydi.

Shunday qilib, Kantabriya tog‘lari Ispaniyaning tabiatiga va madaniyatiga oid muhim geografik ob’ekt hisoblanadi.