Kandil sinap
Kandil , Kandil sinap — kechpishar olma navi. Yevropa mamlakatlari, Qrim, Gruziya, Ozarbayjonda koʻp ekiladi. Oʻzbekistonga 19-asrning 90-y.larida Qrimdan keltirilgan va sanoat ahamiyatidagi bogʻlar barpo etishda asosiy nav hisoblangan. Daraxti baland (9–12 m), shox-shabbasi ixcham oʻsadi. Koʻchati oʻtqazilgach, 10—12-yili hosil beradi (18—20-yili toʻliq hosilga kiradi). Apr.ning oʻrtalarida gullaydi. Mevasi chiroyli, silindrsimon, 100—120 g, baʼzan 200—250 g, poʻsti och sariq, eti oq, oftobga qaragan tomoni och qizil, sersuv, nordon-shirin (11,5% qand, 0,38% kislota, 0,27% kul moddalari). Mevasi avgust oxiri — sent. boshlarida teriladi, fevral—martgacha yaxshi saqlanadi. Namgarchilik yetarli va yezda kuchli shamollar boʻlmaydigan hududlarda yaxshi oʻsadi va koʻp hosil beradi. Oʻgʻitlarga, sugʻorishga talabchan.
Bir tupidan 500–600 kg gacha qosil olinadi. Mevabandi uzun (22–30 mm) boʻlgani sababli mevalari shamolda toʻkilishga moyilroq. Sovuqqa chidamli. K. sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan, eksportbop eng yaxshi xoʻraki navlardan biri. Kech hosilga kirishi sababli 20-asrning 70-y.laridan Oʻzbekistonda kam ekiladi.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kandil sinap — bu O‘zbekistonda va boshqa turkiy xalqlarda keng tarqalgan diniy va madaniy marosimdir. Kandil so‘zi arab tilidan olingan bo‘lib, uning ma’nosi „chiroq“, „mash’al“ deganidir. Kandil sinap an’anasi asosan Islom diniga oid bo‘lib, muhim diniy bayramlar, jumladan, Payshanba kuni, Ramazon oyi, Rabi’ul Awwal oyining ma’noli kunlari kabi maxsus kunlarda o‘tkaziladi.
Kandil sinap markaziy ravishda masjid va ibodat joylarida amalga oshiriladi, unda diniy suhbatlar, Qur’on tilovatlari, duolar o‘qiladi. Shuningdek, oilalar o‘rtasida mehmonlik qilish, mehr-oqibatni mustahkamlash ham bu marosimning muhim qismidir.
O‘zbekistonda kandil sinapning o‘ziga xos jihati — bu xalqning diniy e’tiqodi bilan bir qatorda, o‘zbek an’analariga xos iliq mehmondo‘stlik va jamoaviylik hissining uyg‘unlashuvidir. Kandil kunlari ko‘plab chiroqlar yoqiladi, ularning yorug‘ligi farovonlik va baraka ramzi hisoblanadi.
Umuman olganda, kandil sinap — bu o‘zbek xalqining diniy hayotidagi muhim bayramlardan biri bo‘lib, u madaniyat va e’tiqodning qadr-qimmatini yanada oshirishga xizmat qiladi.