Kachal polvon
Polvon kachal , Kachal polvon — oʻzbek anʼanaviy qoʻgʻirchoq teatrining qahramonlaridan biri. U, asosan, qoʻgʻirchoq teatrining qoʻgʻirchoqlar qoʻlga kiyib oʻynatiladigan "Chodir jamol" turi tomoshalarida qatnashgan. Polvon kachal tomoshalari 14-asrdan boshlab xalq orasida mashhur boʻlib kelgan. Polvon kachalning bosh qismi yogochdan yasalib, egniga koʻylak, chopon, boshiga doʻppi (qalpoq) kiydirilgan. Kirra burun, baroqqosh, oddiy xalq vakili sifatida namoyon boʻlgan. Qoʻgʻirchoqboz Polvon kachal qoʻgʻirchogʻini oʻng qoʻli barmoklariga qoʻndirib hara-katga keltirgan. Bizgacha turli vari-antlarda "Polvon kachal sarguzashtlari" komediyasi yetib kelgan. Komediya koʻpincha 3 koʻrinishli boʻlgan: birida Polvon kachalning Bichaxon ismli qizni sevib qolishi, uchrashuvi va uylanishi, ikkinchisida oʻz iti tomonidan talanishi, uchinchisida Polvon kachal bilan Sudxoʻr oʻrta-sidagi toʻqnashuv aks ettirilgan. Polvon kachal ham kulgili holatlarga tushib qoluvchi, feʼl-atvori ham ziddiyatli qahramon. U butun ziddiyati, ijobiy va sal-biy belgilari bilan hayotiy, xalqchildir. U hamisha xushchaqchaq hodsa hayotida uch-ragan toʻsiqlarni yengib oʻtgan, yomon amaldor va sudxoʻrlarni fosh etgan, adolat va rostgoʻylikni himoya qilgan.
Polvon kachal dunyodagi Koragyoz (Turkiya), Pulchinello (Italiya), Polishinel (Fransiya), Ponch (Angliya), Petrushka (Rossiya) kabi qoʻgʻirchoq teatri qahramonlaridan.
Adabiyot
Muhsin Qodirov.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Kachal Polvon—O‘zbek xalqi milliy qahramonlaridan biri bo‘lib, u xalq dostonlari va afsonalarida o‘ziga xos o‘rin egallagan. Uning ismi "Kachal" so‘zi so‘ngida "sochlari yo‘q yoki sochlari so‘ng'ich" degan ma’noni anglatadi, "Polvon" esa kuchli jangchi, kurashchi degani.
Kachal Polvon haqidagi rivoyatlar ko‘pchilik o‘zbek xalqining dostonlari va ertaklarida uchraydi. U juda kuchli va jasur kurashchi sifatida tasvirlanadi, doim adolat uchun kurashib, zaiflarni himoya qiladi. U nafaqat jismoniy kuchi bilan, balki aqliy salohiyati va dono maslahatlari bilan ham ajralib turadi. Ko‘p hollarda Kachal Polvon sovg‘alar, sehrli quvvatlar va nodir mahoratga ega bo‘lgan qahramon sifatida tasvirlanadi.
Tarixiy ma’lumotlarga qaraganda, Kachal Polvon haqiqiy shaxs bo‘lishi mumkin, ammo uning shaxsiyati ko‘proq xalq xayolotida jonlangan va afsonaviy ko‘rinishga ega. Bugungi kunda uning qahramonligi haqida turli teatrlarda, kinolarda va adabiyotlarda ko‘plab asarlar yaratilgan.
Kachal Polvon obrazining o‘zbek madaniyatidagi o‘rni katta bo‘lib, u xalqqa jasorat, matonat va halollik kabi qadriyatlarni singdiradi. Shuning uchun ham u O‘zbekistonda ko‘plab afsonalar va dostonlarda yodga olinadi hamda xalqning o‘ziga xos qahramoni sifatida qadrlanadi.