Juan Ramón Jiménez
Xuan Ramon Ximenes (24-dekabr 1881, Moger — 29-may 1958, San-Xuan, Puerto-Riko) — ispan shoiri. Ispan modernizmi boshlovchilaridan. Dastlabki sheʼriy toʻplami — „Binafsha hidi“ (1900). „Qofiyalar“ (1902), „Gʻamgin kuylar“ (1903), „Olis bogʻlar“ (1904), „Pastorallar“ (1905) sheʼriy toʻplamlari, „Platero va men“ (1914) lirik qissasi modernizm usulida yozilgan. „Yoz“ ishqiy sheʼrlar toʻplami xotini — amerikalik shoira Zenobin Kamprubiga bagʻishlangan.
Ximenesning keyingi toʻplami „Shoir kuyov bolaning kundaligi“ (1917) oʻzining AQShga safari taassurotlari asosida yozilgan. Sheʼrlar ispan sheʼriyatida birinchi bor erkin usulda yozilgan. Keyingi 20 yil davomida ispan adabiy jurnallarida tanqidchi va muharrir boʻlib ishlagan, ijodida esa, oʻzi aytib yuradigan „mangulikka tashnalik“ni ifodalashga harakat qilgan. „Mangulik“ (1918) kitobida oldingi yozgan sheʼrlaridan voz kechib, „sof“ sheʼriyatga intilgan. „Tosh va osmon“ (1919), „Goʻzallik“ (1923) sheʼriy toʻplamlarida goʻzallik va oʻlim, ijod va ruh ozodligi orasidagi bogʻliqlik mushohada qilingan. „Yangi dunyo qoʻshiqlari yili“ (1923—1936) antologiyasida tabiatdagi hukmron muvofiqlik nozik his bilan aks ettirilgan. 1951-yil „Xudo — istalgan va istovchi“ poetik sikl ustida ishlagan. Toʻplam tugallanmagan, boshlagan sheʼrlarini boshqa bir toʻplamga qoʻshib yuborgan. Nobel mukofoti laureati (1956).
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Juan Ramón Jiménez — ispan shoiri va adibi, 1881-yil 24-dеkabrda Andalusiyaning Mogeriya shahrida tug‘ilgan. U o‘zining lirikasida tabiat, sevgi, insonning ichki dunyosi va ruhiy izlanishlarni o‘ziga xos va chuqur tarzda ifodalagan. Jiménez Ispan adabiyotining eng nufuzli vakillaridan biri hisoblanadi.
Uning ijodi boshqa ko‘plab ispan shoirlaridan farq qilib, sadalik, aniqlik va hissiyotlarning teranligi bilan ajralib turadi. 1916-yildan boshlab u "Platero y yo" (Platero va men) nomli asari orqali katta mashhurlikka erishdi. Bu asar sehrli realizm va lirizmga boy bo‘lib, kichik eshik edi qat'iy lik va tabiat tasvirlari orqali hayotning go‘zalligini yaqqol ko‘rsatadi.
Juan Ramón Jiménez o‘zining faoliyati davomida turli she’riy yo‘nalishlarda ijod qildi, jumladan simbolizm va modernizm ta’sirida. U hayoti oxirida AQShga ko‘chib o‘tdi va 1958-yil 29-mayda Porto-Rikoda vafot etdi.
1956-yilda Jiménez Ispaniyada she’riyatga qo‘shgan hissasi uchun Nobel mukofoti bilan taqdirlangan. Uning ijodi ispan tilida she’riyat rivojiga katta ta’sir ko‘rsatgan va dunyo adabiyotida o‘chmas iz qoldirgan.