Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi
Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi (Ad26.COV2.S, JNJ-78436735) — Johnson & Johnson va Janssen-Cilag International N.V. kompaniyalari hamkorligida ishlab chiqarilgan COVID-19 ga qarshi vaksina. Mushak ichiga yuboriladi. 2020-yil 1-dekabrda Yevropa dori vositalari agentligi (inglizcha: European Medicines Agency; EMA, EMEA) Ad26.COV2.S vaksinasini insonlarda sinab koʻrishni boshladi. Sinovlar natijasida vaksina SARS-CoV-2 ga qarshi antitanachalarni va immun toʻqimalarni yuzaga keltirishi aniqlandi. 1-, 2-faza klinik tekshiruvlari natijalari 2020-yil sentabrda eʼlon qilingan. 3-faza tekshiruvlariga koʻra Johnson & Johnson vaksinasining samaradorligi AQShda 57% va 72% Afrika mintaqasida esa undan 15% pastroq natija berdi. Bu holat Afrikada „Janubiy Afrika shtammi“ (501.V2) tarqalgani bilan bogʻliq ekani taxmin qilingan. 2021-yilning may oyida 70 million doza yaroqsiz Johnson & Johnson vaksinasi ishlab chiqarilgani maʼlum qilindi.
Shuningdek, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti koronavirusga qarshi kurashish doirasida ushbu vaksinani tasdiqladi va favqulodda foydalanish uchun tavsiya etilgan vaksinalar roʻyxatiga kiritildi.
Farmakologiya
Vaksina biotexnologik yoʻl bilan, inson uchun patogen taʼsirga ega boʻlgan SARS-CoV-2 koronavirusidan foydalanilmagan holda yaratilgan.
Taʼsiri
2021-yil 9-fevralda Janubiy Afrika Respublikasi sogʻliqni saqlash vaziri AstraZenecaning 1 million dozasini sotishi yoki almashtirishini aytgandi. 17-fevraldan Janubiy Afrika Respublikasida Ad26.COV2.S vaksinatsiyasi boshlandi.
Nojoʻya taʼsiri
Johnson & Johnson vaksinasi bilan emlangan 74 yoshli amerikalik Richard Torrellning tanasida toshmalar toshib, teri toʻkilish holati kuzatilgan. AQShda kuzatilgan 6 ta tromboz holatidan keyin AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika nazorati boshqarmasi (inglizcha: Food and Drug Administration; FDA, USFDA) va AQSh kasalliklar nazorati va profilaktikasi markazlari (inglizcha: Centers for Disease Control and Prevention; CDC) Johnson & Johnson vaksinasi bilan emlashni toʻxtatib turishni tavsiya etdi.
2021-yil 10-apreldan Johnson & Johnson va Janssen Pharmaceutica kompaniyalari tomonidan yaratilgan yaratilgan vaksina nojoʻya taʼsirlarga qayta tekshiruvdan oʻtishi maʼlum qilingan.
Daniya vaksinatsiyadan keyin kuzatilgan tromboz hodisalari sababli Johnson & Johnson vaksinasidan foydalanmasligini maʼlum qilgan.
2021-yilning 13-iyul kuni AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika nazorati boshqarmasi Johnson & Johnson vaksinasi Giyena-Barre deb nomlangan kamyob nevrologik kasallikni keltirib chiqarishini aniqladi. Shu bilan birga, ushbu vaksinani olganlarda harakatning qiyinlashishi, holsizlik, yuz harakatida muammolar yuzaga kelishi mumkinligi aytilgan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi haqida o‘zbek tilida kengroq ma’lumot quyidagicha:
Johnson & Johnson COVID-19 vaksinasi (Janssen vaksinası) — bu Amerika Qo‘shma Shtatlarining Johnson & Johnson kompaniyasiga qarashli Janssen Pharmaceutical kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan COVID-19 ga qarshi vaksina. Bu vaksina SARS-CoV-2 virusiga qarshi immunitetni shakllantirish uchun ishlatiladi.
Vaksinaning asosiy xususiyatlari:
-
Vaksinaning turi:
Johnson & Johnson vaksinasi — bu rekombinant vektorga asoslangan (adenovirus vektori) vaksina. U adenovirus (Ad26) yordamida ishlab chiqilgan, va unda SARS-CoV-2 virusining S (spike) oqsili genlari joylashtirilgan. Shu tarzda inson organizmida spike oqsili ishlab chiqariladi va immune tizim unga qarshi javob hosil qiladi.
-
Dozalar soni:
Johnson & Johnson vaksinasi faqat bitta dozada beriladi. Bu uni boshqa vaksinalardan, masalan Pfizer yoki Moderna mRNA vaksinalaridan ajratib turadi, chunki ular ikki dozani talab qiladi.
-
Saqlash shartlari:
Ushbu vaksina odatiy muzlatkich haroratida (2–8 °C) saqlanishi mumkin, bu uni logistika va tarqatishda qulay qiladi. Ko‘plab mRNA vaksinalari kabi chuqur muzlatish talab qilinmaydi.
-
Immunitet hosil qilish:
Bitta dozadan keyin taxminan 2 hafta ichida immunitet shakllana boshlaydi, va tashkil etilgan himoya taxminan 4 hafta ichida maksimal darajaga yetadi.
Foydalanish imkoniyati:
- Johnson & Johnson vaksinasini 18 yosh va undan katta bo‘lgan kattalarda qo‘llash tavsiya etilgan.
- COVID-19 ga qarshi tez va oson himoya qilish vositasi sifatida, ayniqsa, resurslari cheklangan hududlarda keng qo‘llanilishi mumkin.
- Buning ustiga, bitta doza bo‘lgani uchun vaksinasiyalash jarayoni tezroq va osonroq tashkil qilinadi.
Samardorlik va xavfsizlik:
- Klinik sinovlarda, Johnson & Johnson vaksinasining COVID-19 ni og‘ir shakllaridan himoyadagi samaradorligi taxminan 66–72 % atrofida bo‘lib, ayniqsa kasallikning og‘ir shakllarining oldini olishda yuqori natijalar ko‘rsatgan.
- Ushbu vaksina yon ta’sirlarining ko‘pchiligi engil va o‘rta darajada bo‘lib, eng keng tarqalganlar orasida og‘riq, yelka sohasida bezovtalik, bosh og‘rishi, charchoq va isitma bo‘ladi.
- Ayrim hollarda kamdan-kam qon ivishi muammolari va tromboz (qon quyqalari) holatlari kuzatilgan, shu sababli vaksinani qo‘lga kiritishdan oldin shifokor bilan maslahatlashish muhim.
Qo‘shimcha ma’lumotlar:
- Johnson & Johnson vaksinasi dunyoning ko‘plab davlatlarida favqulodda foydalanishga ruxsat berildi.
- U faqat COVID-19 ga qarshi birinchi vaksina sifatida emas, balki ba’zi holatlarda revaksinatsiya (boosterni) ham bo‘lib ishlatilmoqda.
- Vaksinaning soddaligi va bitta dozali rejimi pandemiya davrida katta ahamiyatga ega bo‘ldi, ayniqsa aholi orasida tez himoya qilish kerak bo‘lgan joylarda.
Xulosa:
Johnson & Johnson COVID-19 vaksinası — bu bitta dozali, adenovirus vektoriga asoslangan vaksina bo‘lib, COVID-19 ga qarshi immunitet hosil qilishda yordam beradi. Uning saqlash va qo‘llash shartlari qulay hamda samaradorligi klinik tadqiqotlar bilan tasdiqlangan. Ammo, har qanday vaksina singari, uni qo‘llashdan oldin shaxsiy salomatlik holati va xavf omillari tibbiy mutaxassis tomonidan baholanishi lozim.
Agar sizga Johnson & Johnson vaksinasi haqida yana aniqroq yoki qo‘shimcha ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin.