Jigar qurti



Jigar qurti (Fasciola hepatica) - soʻrgʻichlilar sinfiga mansub parazit chuvalchang turi. Tanasining rangi oqish yoki jigarrang , shakli yaproqsimon. Uz. 20–30 mm, eni 8–13 mm; oldingi uchki qismi konussimon toraygan. Soʻrgʻichlari ikkita. Oldingi ogʻiz soʻrgʻichi oʻrtasida ogʻiz teshigi boʻladi. Ogʻiz soʻrgʻichidan orqaroqda ikkinchi qoʻshimcha qorin soʻrgʻichi joylashgan. 1- va 2-soʻrgʻichlar oʻrtasida jinsiy teshigi, tanasining orqa uchida ayirish organi teshigi bor. J. q., asosan, tuyoqli sut emizuvchilar (qoramol, qoʻy, echki, tuya, ot, choʻchqa va b.) hamda odam jigari oʻt suyuqligi yoʻllarida parazitlik qiladi; oʻt va oʻt yoʻlidagi yemirilgan hujayralarning parchalanish mahsulotlari bilan oziqlanadi, J. q. b-n zararlanish fassiolyoz deyiladi. J. q. 2 xoʻjayinda rivojlanadi. Tuxumlari axlat bilan suvga tushganida ulardan kiprikli miratsidiy lichinkasi chiqadi. Lichinka suvda suzib yurib, oʻzining oraliq xoʻjayini — kichik suv shilligʻi (Galba truncatula)HH topib, uning ichiga kirib oladi. Miratsidiydan spo-rotsistalar; rediyalar va serkariyalar rivojlanadi. Serkariyalar shilliq qurt tanasidan tashqariga chiqadi va navbatdagi lichinkalik davri — adoleskariyaga aylanadi. J. q.ning asosiy xoʻjayinlari — chorva mollari suv ichganda yoki suv ichida oʻsgan oʻtlarni yeganda sistaga oʻralgan adoleskariyani ham yutib yuboradi. Chorva mollari ichagida sista yorilib, yosh jigar qurti chiqadi. Qurt ichak devorini teshib qonga oʻtadi; qon orqali jigarning oʻt suyuqligi yoʻliga oʻtib, bu yerda voyaga yetadi. Odamlar ham koʻlmak suv havzalaridan suv ichganida J. q. bilan zararlanishi mumkin.

Manbalar



uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Jigar qurti haqida batafsil ma’lumot

Jigar qurti — bu odamlarning va hayvonlarning jigarida yashovchi parazit bo‘lib, ilmiy nomi Fasciola hepatica yoki Fasciola gigantica boʻladi. U parazit tuziligiga ega plosk qurt (trematod) guruhiga kiradi. Jigar qurti asosan qoramol va echkilarning jigarida ko‘payadi, ammo insonlarga ham yuqishi mumkin.

Jigar qurti qanday ko‘rinishda va qancha o‘lchamda?

Jigar qurti uzunligi taxminan 20-30 mm, kengligi esa 8-15 mm atrofida bo‘ladi. U ingichka va yassi tanaga ega bo‘lib, yashilroq yoki sariq rangda bo‘lishi mumkin.

Qanday qilib oddiy odam jigar qurtiga chalina oladi?

Jigar qurti ko‘plab joylarda, ayniqsa nam iqlim sharoitidagi mintaqalarda uchraydi. Parazitning asosan quyidagi hayotiy sikli mavjud:

  1. Yumurtalar hayvon yoki odamning ichaklari orqali tashqi muhitga chiqadi.
  2. Suv va nam joylarda ushbu yumurtalardan kichik larvalar chiqadi.
  3. Larvalar orasida orolda yashaydigan salyangozlarga kiradi va u yerda rivojlanadi.
  4. Keyin ular salyangozdan chiqib, suv o‘simliklarining yuzasiga osilib qoladi.
  5. Inson yoki hayvon bu suv o‘simliklarini, masalan, suv kepagi yoki boshqalarni iste’mol qilganda parazit tanaga kiradi.
  6. Qurt ichakdan o‘tib, jigar va jigar kanaliga o‘tadi va bu yerda yetuklashadi.

Jigar qurti qanday zarar keltiradi?

Jigar qurti jigar to‘qimasini yemiradi va shikastlaydi. Bu quyidagi kasalliklarni kelib chiqishi mumkin:

Jigar qurti infeksiyasi (fasyolyaz) simptomlari:

Diagnostika

Jigar qurti infeksiyasini tashxislash uchun quyidagi usullar qo‘llaniladi:

Davolash

Jigar qurti infeksiyasini davolash uchun maxsus antiparazitar dorilar, masalan, triclabendazole yoki boshqa ta’sirli dorilar buyuriladi. Davolash shifokor nazorati ostida bo‘lishi kerak.

Oldini olish choralari

Agar sizda yoki atrofingizdagi odamda jigar qurti infeksiyasi alomatlari kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish zarur. Jigar qurti infeksiyasi vaqtida davolanmasa, jigar va o‘t yo‘llariga jiddiy zarar yetkazishi mumkin.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz