Iogann Gutenberg

Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (talaffuzi: Yohanes Gensflaysh zur Laden zum Gutenberg tax. 1400 — 3-fevral 1468-yil) — nemis ixtirochisi, Yevropada kitob bosish asoschisi. Pul zarb qiladigan joy (zarbxona)da ishlab, metalldan shrift quyishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻyadi. 1438-yilda Strasburgda bosmaxona tashkil etadi. 15-asrning 40-yillarida bosmaxona jarayonining texnologiyasini ishlab chiqib, harakatlanuvchi literani qoʻllab bosma qoliplarini tayyorlash usulini ixtiro qildi, dastaki harf (soʻz) quyish qurilmasini yaratdi, bosma pressni qurdi. Gart va bosmaxona boʻyoqlarini taqlif qildi. 1447-yildan Maynsda darslik va ommabop nashrlarni (astronomik kalendar va boshqalar) ni chop etgan. 1452—55 yillarda Bibliyaning 300 nusxasini lotin tilida bosib chiqargan.

Manbalar

Adabiyotlar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Iogann Gutenberg haqida uzoqroq ma’lumot:

Iogann Gutenberg (taxminan 1398–1468) — nemis ixtirochisi va bosma matbaa sanoatining asoschisi hisoblanadi. U bosma harflar yordamida kitob ishlab chiqarishni joriy qilgan dastlabki shaxslardan biridir va uning ixtirosi butun dunyoda bilim tarqalishini tezlashtirdi.

Gutenberg hozirgi zamon bosma usulining asosini yaratgan, aniqrog‘i, u metall harflar matnini qayta ishlatish mumkin bo‘lgan harflarga ajratib, ularni har bir bet uchun qayta joylashtirish tizimini ixtiro qildi. Bu usul yordamida, u 1440-yillarning o‘rtalarida bosma matbaini ishlab chiqdi. Eng mashhur asari — 42 chiziqli "Gutenberg Injili"dir, bu yerda Bibliyaning ikki jilti bosilgan bo‘lib, dastlabki bosma kitoblardan biri sifatida tarixda qolgan.

Gutenberg ixtirosi ilm-fan va madaniyat rivojida inqilobiy o‘zgarishlarga olib keldi. Bosma usuli orqali kitoblar arzonlashdi va ko‘proq odamga taqdim etildi. Bu esa ilmiy bilimlarning keng tarqalishiga, inson huquqlari va diniy islohotlarning rivojlanishiga katta turtki bo‘ldi. Renessans davrida, ayniqsa, kitoblar va qog‘ozlarning ommaviy ravishda tarqalishi orqali, Yevropa madaniyati va ta’lim tizimlari tez sur’atlarda rivojlandi.

Iogann Gutenbergning nomi va merosi bugungi kunda ham juda yuqori baholanadi. U bosma texnologiyasining asoschisi sifatida ko‘plab ilmiy va madaniy tashkilotlar tomonidan eslatib o‘tiladi, shuningdek, uning ixtirosi zamonaviy nashriyot va media sanoatlarining poydevori hisoblanadi.

Xulosa qilib aytganda, Iogann Gutenberg insoniyat tarixidagi eng muhim kashfiyotchi va ixtirochilardan biridir va uning ishlari butun dunyoda bilim va madaniyatning rivojlanishiga bebaho hissa qo‘shgan.