Interstitsial nefrit
Interstitsial nefrit - buyraklardagi nospesifik, atipik yalligʻlanish jarayoni hisoblanib, doimiy antibiotik terapiyasiga chidamli boʻladi. Yalligʻlanish asosan buyrak parenximasida yoki interstitsial toʻqimalarda sodir boʻladi. Nefrit, ruhiy kasalliklar, stress va depressiyadan soʻng rivojlanadi.
Interstitsial nefritning sabablari
Kasallikning paydo boʻlishi bir qator sabablarga koʻra yuzaga keladi: urolitiyoz, siydik yoʻllarida toshning tiqilib qolishi (siydik yoʻllarida toshlar, prostata adenomasi, oʻtkir prostatit, uretraning strikturasi va boshqalar), yuqumli va virusli kasalliklar, birga keladigan kasalliklar – skleroderma, tizimli qizil yuguruk, immunitet tizimining notoʻgʻri ishlashi, allergik diatez; radiatsiya nurlanishi, zaharli moddalar bilan zaharlanish, zaharlar; ogʻir metallar bilan zaharlanish; antibiotiklarni, yalligʻlanishga qarshi dorilarni, diuretiklarni takroriy qoʻllash; jarohatlar; irsiy moyillik va boshqa sabablar natijasida kelib chiqishi mumkin.
Tasnifi
Interstitsial nefrit quyidagilarga boʻlinadi:
1. Oʻtkir interstitsial nefrit;
2. Surunkali interstitsial nefrit.
Belgilari
Simptomlar xarakterlanadi (kasallikning shakli, bosqichi va yalligʻlanish intensivligiga qarab): oyoqlarning shishishi, yuz, proteinuriya, mikrogematuriya, poliuriya, gipoizostenuriya, gipoproteinemiya, giperlipidemiya, arterial gipertenziya, bel sohasidagi ogʻriq, zaiflik kabi alomatlar bilan namoyon boʻladi. Surunkali bosqichda simptomlar biroz yengillashadi, surunkali buyrak etishmovchiligi belgilari kuzatiladi.
Davolash
Davolash infektsiya oʻchoqlarini yoʻq qilish uchun antibiotiklar bilan davolashni oʻz ichiga oladi (faqat tasdiqlangan bakteriuriya bilan); immunitet tizimini mustahkamlovchi vositalar (faqat shifokor nazorati ostida va faqat immunogrammada sezilarli oʻzgarishlar boʻlsa); urolitik (buyraklarda mayda toshlar mavjud boʻlganda) va diuretik (poliurik davrdan tashqari) preparatlar tavsiya qilinadi.
Profilaktikasi
ORVI ning oldini olish, spirtli ichimliklar va chekishni toʻliq toʻxtatish va metabolizmning boshqa kasalliklarini (podagra) oʻz vaqtida davolash, har qanday dori-darmonlarni (ayniqsa, analetiklar, NYQDlar, allopurinol, antibiotiklar, immunostimulyatorlar va immunomodulyatorlar) qatʼiy nazorat ostida qabul qilish tavsiya qilinadi.
Havolalar
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Interstitsial nefrit — bu buyrakning interstitsial to‘qimasining yallig‘lanishi bo‘lib, asosan buyrakning tubul va atrofidagi to‘qimalarni ayniqsa zarar yetkazadi. Bu kasallik buyrakning suyuqliklarni filtrlash va chiqarish funksiyasiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Interstitsial nefritning sabablari
- Dori- vositalar: antibiotiklar (penitsillin, rifampitsin), antiinflamatuar dorilar (NSAIDlar), diuretiklar (furosemid), va boshqalar.
- Infektsiyalar: bakterial, virusli yoki zamburug‘li infektsiyalar.
- Autoimmun kasalliklar: sistemik lupus erithematodes kabi.
- Allergik reaksiyalar: dorilarga yoki boshqa moddalarga allergik javob.
- Kimyoviy zaharlanish: toksik moddalarga ta’sir.
Belgilari
- Siljishda og‘riq (bel sohasida)
- isitma, titroq
- siydikda qon yoki oqsilning paydo bo‘lishi
- ko‘p chaqirish (polakiuriya)
- umumiy holsizlik, bosh og‘rig‘i, charchoq
Diagnostika
- Klinikal alomatlar va anamnez
- Siqilgan siydik tahlillari (mikroskopiya, oqsil, qon mavjudligi)
- Qon tahlillari (yarimki buyrak funksiyasi ko‘rsatkichlari: kreatinin, azot miqdori)
- Bu ishda eng aniq usul bu buyrak biopsiyasi — buyrak to‘qimasining mikroskopi tekshiruvi.
Muolaja
- Kasallik sababini aniqlash va yo‘q qilish (dorini to‘xtatish, infektsiyani davolash)
- Yallig‘lanishni kamaytirish uchun kortikosteroidlar buyurilishi mumkin
- Suv-tuz muvozanatini saqlash, zarur bo‘lsa, diyaliz
- Asoratlarini kamaytirish uchun doimiy kuzatuv
Asoratlari
- Surunkali nefrit va buyrak yetishmovchiligi hosil bo‘lishi mumkin.
- Gipertoniya rivojlanishi mumkin.
- Elektrolit buzilishlari.
Interstitsial nefrit bu kasallik o‘z vaqtida aniqlanib, to‘g‘ri va tezkor muolaja qilinsa, ko‘p hollarda tiklanish mumkin. Shuning uchun o‘z vaqtida shifokorga murojaat qilish muhim hisoblanadi.