INSONIYLIK
INSONIYLIK-(latdan. humanus-inson) — tenglik, adolat, odamlar oʻrtasidagi insoniy munosabatlar tamoyillariga asoslangan dunyoqarash, odamlarga boʻlgan muhabbat, inson qadr-qimmatiga hurmat, odamlarning manfaati uchun gʻamxoʻrlik maʼnolarini ifodalaydi.Insonning cheksiz imkoniyatlari va mukammallikka boʻlgan qobiliyatiga ishonish, shaxsning qadr-qimmatini, erkinligini himoya qilish talabi, insonning baxtga boʻlgan huquqi gʻoyasi va uning ehtiyojlari va manfaatlarini qondirish jamiyatning yakuniy maqsadi boʻlishi kerak boʻlgan koinot printsipi.
Odamlarning kundalik munosabatlariga nisbatan insonparvarlik tamoyilini ifodalovchi axloqiy sifat hisoblandi. Unga yana bir qancha shaxsiy fazilatlar — xayrixohlik, odamlarga hurmat, ularga hamdardlik va ishonch, saxiylik, manfaatlar yoʻlida fidoyilik va boshqalar kiradi, shuningdek, kamtarlik, halollik va samimiylikni oʻz ichiga oladi.
Manba:
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Insoniylik — bu insonning eng oliy, oliyjanob xususiyatlaridan biri bo‘lib, unda mehr-muhabbat, rahm-shafqat, adolatparvarlik, boshqalarga yordam berish, bag‘rikenglik va inson qadr-qimmatini hurmat qilish kabi fazilatlar mujassam bo‘ladi. Insoniylik nafaqat shaxsiy fazilat va xulq-atvor, balki jamiyatda tinchlik, birlik va taraqqiyotning asosi hisoblanadi.
Insoniylik tushunchasi qadimdan madaniyatlarda, diniy va falsafiy ta’limotlarda muhim o‘rin tutgan. Har bir inson, jamiyat a’zosi sifatida, insoniy qadriyatlarni saqlash va rivojlantirish mas’uliyatiga ega. Bunga boshqalarning huquqlarini hurmat qilish, axloq qoidalariga amal qilish, o‘zaro tushunish va yordam berish kiradi.
Insoniylikni ifodalovchi asosiy xususiyatlar:
- Mehr-muhabbat — boshqalarga samimiy mehr bilan qarash, ularning dardini tushunish.
- Rahm-shafqatlilik — zaif va yordamga muhtojlarga yordam qo‘lini cho‘zish.
- Adolat — har bir kishining huquq va erkinliklarini hurmat qilish, tenglik tamoyilini qo‘llash.
- Bag‘rikenglik — turli fikr va qarashlarni qadrlash, boshqalarni tushunishga harakat qilish.
- Halollik va vafodorlik — so‘z va amalda rostgo‘ylik, majburiyatni bajarish.
- Jasorat va fidoyilik — qiyinchiliklarga qaramay, to‘g‘ri va halol yo‘ldan borish.
Insoniylikning jamiyat hayotidagi o‘rni juda muhim. Uning yordami bilan odamlar o‘rtasida ishonch va do‘stlik paydo bo‘ladi, ijtimoiy munosabatlar sog‘lom, tinch va barqaror bo‘ladi. Aksincha, insoniylik yo‘qolsa yoki kamayib ketsa, uzuq-juquq, adolatsizlik, nafqatlik va nizolar ko‘payadi.
Xulosa qiladigan bo‘lsak, insoniylik — bu nafaqat kishi shaxsiy fazilati, balki butun jamiyatning mustahkamligi va taraqqiyotining asosidir. Har bir inson hayoti davomida shu oliyjanob sifatni rivojlantirib, uni kundalik harakatlari va munosabatlarida namoyon etishi lozim. Shunda biz yanada madaniyatli, mehribon va baxtli jamiyat barpo etamiz.