Impuls reaktor

Impuls reaktor — impuls rejimida ishlaydigan yadro reaktori. I.r.da qisqa muddatli quvvat impulslari va shunga muvofiq neytronlar va gamma-nurlar oqimi generatsiyalanadi (hosil boʻladi). Impulslar davomiyligi — bir necha mks dan bir necha s gacha. I. r. qisqa vaqt oraligʻida katta quvvat va intensiv neytronlar oqimi olishga imkon beradi. I. r.da zanjirli yadro reaksiyasining jadal rivojlanishi hisobiga quvvat impulsi paydo boʻladi. Buning uchun I. r.ga ortiqcha miqdorda yadro yonilgisi kiritiladi yoki neytronlarni yutgichlar olib tashlanadi. Impulslarni "soʻndirish" uchun "ortiqcha" yadro yonilgʻisi I. r.dan olinadi.

I. r. bir karrali va davriy xillarga boʻlinadi. Baʼzi ilmiy tadqiqot ishlari va tajribalarda I. r. qoʻllaniladi, unda yadro reaktorlariga ishlatiladigan materi-allar sinaladi.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Impuls reaktor — bu yadroviy reaktorlarning bir turi bo‘lib, u yerda zanjirli yadroviy reaksiyalar impuls (ya’ni qisqa vaqt davomida kuchli yuritilgan) tarzda boshqariladi. Impuls reaktorlar asosan yadroviy fizikada va yadroviy texnologiyalarda maxsus eksperimentlar va tadqiqotlar uchun ishlatiladi. Ularning asosiy xususiyati — reaksiya faolligining va energiya chiqishining qisqa muddatga, lekin juda yuqori darajada oshirilishi.

Impuls reaktorining asosiy prinsiplari

Impulsli ish rejimi: Impluls reaktorida zanjirli yadroviy reaksiyalar nazorat ostida, qisqa vaqt davomida amalga oshiriladi. Reaktor doimiy holatda ishlamaydi, balki ma’lum interval yoki impuls sifatida faollashtiriladi.
Reaktivlik oralig‘i: Impuls reaktorlarida reaktivlik (reaksiya tezligini oshirish yoki kamaytirish qobiliyati) juda nozik tarzda boshqariladi. Har bir impulsda faollik tezda oshadi, so‘ngra reaksiya avtomatik ravishda pasayadi.
Yuklash materiali: Bu reaktorlar tarkibida odatda yuqori konsentratsiyadagi fissil material (masalan, uran-235, plutoniy) joylashgan bo‘ladi, u reaktorning juda tez qattiq reaksiya berishiga imkon beradi.
Xavfsizlik: Impuls reaktorlar odatiy reaktorlarga qaraganda xavfsizlik jihatidan o‘ziga xos. Chunki ular uzoq muddat davomida ishlamaydi, faqat impuls shaklida faollashishi sababli, haddan tashqari o‘rtacha energiya yoki issiqlik hosil bo‘lmaydi.

Impuls reaktorning qo‘llanilishi

Yadroviy fizika tadqiqotlari: Yadro reaksiyalarini va yadroviy moddalar xususiyatlarini o‘rganishda impuls reaktorlaridan foydalaniladi.
Yadro qurol-yarog‘i sinovlari: Ular faqat nazariy va laboratoriya sharoitida ishlatiladi, chunki ular qurol mazmunidagi moddalarni tekshirishda yordam beradi.
Energiyaga oid yangi texnologiyalarni rivojlantirish: Impuls reaktorlar yadroviy sintez va yangi avlod reaktorlar uchun yuqori samarali testi sifatida xizmat qilishi mumkin.

Misollar

Godiva reaktori — AQShda ishlab chiqilgan mashhur impuls reaktorlaridan biri bo‘lib, u qisqa, yuqori energiyali impulslarni yaratishga mo‘ljallangan.

Xulosa

Impuls reaktorlar tezkor va yuqori intensiv energiya chiqarishga imkon beruvchi, lekin uzoq vaqtli yoki doimiy ishlovchi yakdil reaktorlar emas. Ular ko‘proq tadqiqot va sinov maqsadlarida ishlatiladi. Ushbu texnologiya yadroviy energetika sohasida muhim tajriba maydonidir va yangi yadroviy vositalarni yaratishga xizmat qiladi.