Imlo




Imlo (arab. — toʻgʻri yozish), orfografiya — soʻz va gaplarning, soʻz qismlarining fafika vositalari yordamida toʻgʻri yozilishi; muayyan tildagi toʻgʻri yozish qoidalari majmui. Bu qoidalar soʻzlarning tovush tarkibi hamda soʻz va uning morfologik tarkibining yozilishi, soʻzlarni qoʻshib yoki alohida yozish, bosh harflarni toʻgʻri qoʻllash, boʻgʻin koʻchirish va boshqa bevosita yozuv bilan bogʻliq boʻladi. Shu bois Imlo qoidalari vaziyatga koʻra oʻzgarib ham turadi. Kirill yozuvidagi oʻzbek adabiy tilining Imlo qoidalari 1940-yildan shakllana boshlagan boʻlsa, 1956-yilda. Oʻzbek adabiy tilida fonetik, morfologik, tarixiy-etimologik Imlo qoidalari amal qiladi. Fonetik yozuv Imlo qoidalariga muvofiq ayrim soʻzlarning oʻzak va qoʻshimchalaridagi oʻzgarishlar hisobga olinib, talaffuzga muvofiq yoziladi (koʻk+ ga =koʻkka, bogʻ+ ga =boqqa, buloq + ga =buloqqa va boshqalar). Morfologik

Manbalar




uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Albatta! Imlo haqida uzunroq ma’lumot beraman.

Imlo nima?

Imlo — bu yozma nutq qoidalari majmuasi bo‘lib, so‘zlarni to‘g‘ri yozish, ulardagi harflar tartibini saqlash, katta va kichik harflardan foydalanish hamda punktuatsiya belgilari qo‘yilish qoidalarini o‘z ichiga oladi. Imlo qoidalari tilning yozma shaklini standartlashtirishga xizmat qiladi va yozuvchilar o‘rtasida tushunishni osonlashtiradi.

O‘zbek tilida imlo qoidalari

O‘zbek tilining imlosi 1995 yilda qabul qilingan va u so‘zlarning yozilish qoidalarini belgilab beradi. O‘zbek imlosidagi ayrim asosiy qoidalar quyidagilar:

  1. Harflar tizimi
    O‘zbek tilining hozirgi imlosida lotin alifbosi asosida 29 ta harf ishlatiladi. Har qanday so‘z shu harflar asosida yozilishi shart.

  2. Bo‘g‘in va so‘z bo‘laklari
    So‘zlarni bo‘g‘in bo‘laklariga ajratishda aniq qoidalar bor. Masalan, bo‘g‘inlar o‘rtasida chiziq qo‘yilmaydi, lekin so‘zlar orasida bo‘lakli yozishda chiziq ishlatilishi mumkin.

  3. Katta harflardan foydalanish
    Ismlar, davlat nomlari, joylar, sanalar bosh harflar bilan yoziladi. Shuningdek, gap boshida ham katta harf ishlatiladi.

  4. Punktuatsiya
    O‘zbek tilida vergul, nuqta, so‘roq belgisi, undov belgisi va boshqa punktuatsiya belgilarining ishlatilishi qoidalariga qat’iy rioya qilinadi.

  5. So‘z yasashda imlo
    So‘z yasash jarayonida qo‘shimchalar va ildizlarning yozilishi aniq belgilangan. Masalan, ko‘plik qo‘shimchalari, egalik qo‘shimchalari qanday yozilishi muhim.

  6. Radikal harflar va undoshlar
    O‘zbek tilida ba’zi harflar ba’zan qoidaga binoan o‘zaro almashishi mumkin, bu esa imlo qoidasida o‘z aksini topgan.

Imloni bilishning ahamiyati

Xulosa

Imlo o‘zbek tili madaniyati va yozma nutqining asosi hisoblanadi. U orqali tilimizning rasmiy va yagona yozilish shakli shakllanadi, shuningdek, til merosimiz, adabiyotimiz va ilmimiz rivojlanadi. Har bir o‘zbek tilida yozadigan inson uchun imlo qoidalarini chuqur o‘rganish va ularga amal qilish muhimdir.

Agar imlo yoki boshqa til masalalari haqida qo‘shimcha savollaringiz bo‘lsa, bemalol so‘rashingiz mumkin!



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz