Ikkinchi Isonzo jangi

Ikkinchi Isonzo jangi 1915-yil 18-iyuldan 3-avgustgacha boʻlgan davrda Italiya frontida Italiya Qirolligi va Avstriya-Vengriya qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

Umumiy koʻrinish

Isonzoning birinchi jangi muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan so'ng, ikki hafta oldinroqdan, Italiya kuchlarining bosh qo'mondoni Luidji Kadorna og'irroq artilleriya yordami bilan Avstriya-Vengriya chegara chizig'iga yangi zarba berishga qaror qildi.

Italiya hujumining umumiy rejalari oldingi jang natijalari bilan zo'rg'a o'zgartirildi, bundan tashqari, general Frugoni ikkinchi armiyasining roli, bu safar butun front bo'ylab faqat ko'rgazmali hujumlarni amalga oshirishi kerak edi. Aosta gersogi uchinchi armiyasiga yuklangan asosiy rol San-Mishel tog'i va Kosich tog'larini zabt etish, dushman chizig'ini kesib, Goriziyaga yo'l ochish edi.

General Kadornaning taktikasi shunchalik sodda ediki, ular og'ir artilleriya bombardimonidan so'ng, uning qo'shinlari Avstriya-Vengriya chizig'iga qarshi oldingi hujumda oldinga siljishi, dushmanning tikanli sim to'siqlarini yengib o'tishi va xandaqlarni egallashi kerak edi. Miltiqlardan tortib artilleriya snaryadlarigacha, tikanli simlarni kesish uchun qaychigacha bo'lgan harbiy texnikaning etishmasligi italiyaliklarning son jihatdan ustunligini bekor qildi.

Jang

Karst platosi Italiyaning Ikkinchi va Uchinchi armiyalari ishtirokidagi qo'l janglari bo'lib, ikkala tomondan ham jiddiy qurbonlar bo'lgan. Dahshatli jangda süngular, qilichlar, pichoqlar, turli xil temir qurollar ishlatilgan. Avstriya-Vengriyaning 20-Gonved piyoda diviziyasi o'zining samarali kuchining uchdan ikki qismini yo'qotdi va Italiya armiyasining ketma-ket hujumlari va noqulay yerlarning kombinatsiyasi tufayli yo'q qilindi.

25-iyulda italiyaliklar San-Mishel tog'ining g'arbiy qismidagi Kapuchio o'rmonini egallab olishdi, u unchalik tik bo'lmagan, ammo janubdan Avstriya-Vengriya ko'prigi Goritsia kabi juda katta hududda yastangan edi. San-Mishel tog'i qisqa vaqt davomida italyan kuchlari tomonidan tutib turilgan, ammo elita polklari guruhiga qo'mondonlik qilgan polkovnik Rixterning umidsiz qarshi hujumi paytida qaytarib olingan.

Jabhaning shimoliy qismida, Julian Alp tog'larida italiyaliklar kelajakdagi janglarda muhim strategik ahamiyatga ega bo'lgan Kobarid (Kaporetto) ustidan Batognica tog'ini bosib olishga muvaffaq bo'lishdi.

Har ikki tomonning o‘q-dorilari tugashi bilan jang barham topdi. Uch haftalik jangda jami qurbonlar soni 91 000 kishini tashkil etdi, ulardan 43 000 italiyalik va 48 000 avstro-Vengriya askarlari edi.

Manbalar

Qo'shimcha o'qish uchun

Havolalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Ikkinchi Isonzo jangi — Birinchi jahon urushi davrida, 1915-yilning iyul oyida sodir bo‘lgan yirik harbiy to‘qnashuvlardan biridir. Bu jang Italiya va Avstriya-Vengriya imperiyasi o‘rtasida, Isonzo daryosi atrofida, shimoliy Italiyada bo‘lib o‘tgan. Ikkinchi Isonzo jangi Italiyachilar tomonidan amalga oshirilgan Isonzo suverenitasi ustidagi bosqichma-bosqich urinishlarning ikkinchi qismidir.

Jangning Sabablari:

Birinci Jahon Urushi boshlangach, Italiya dastlabiy neytral pozitsiyani egallagan bo‘lsa-da, 1915-yilning aprel oyida Entente kuchlari tomoniga o‘tib, Avstriya-Vengriya imperiyasiga qarshi jang boshladi. Italiya o‘z chegaralarini kengaytirish va ayniqsa, Avstriya-Vengriya imperiyasiga tegishli bo‘lgan Shimoliy Italiya hududlarini qo‘lga kiritishni maqsad qilgan edi. Isonzo vodiysi esa ushbu hududlarning markazlaridan biri hisoblangan.

Jangning Borishi:

Ikkinchi Isonzo jangi 1915-yilning 18 iyulidan 3 avgustigacha davom etdi. Italiya armiyasi, bosh qo‘mondonlikni general Avgusto Kapello olib borgan, daryoning g‘arbiy sohilida joylashgan Avstriya-Vengriya kuchlariga qarshi hujum boshladi. Avstriya-Vengriya qo‘shinlari Stjepan Tomaševiç boshchiligida Isonzo vodiysi hududida mudofaa chizig‘ini tuzdi.

Jang davomida ikki tomon ham ko‘plab jon bag‘ishlashlariga qaramay, hududda aniq ustunlikka erisha olmadi. Avstraliya-Vengriya mudofaa chizig‘i mustahkamligi va tog‘li hududning murakkabligi Italiya armiyasining ilgarilashini chekladi.

Natijalari:

Ikkinchi Isonzo jangi Italiya tomoni uchun aniq strategik yutuqsiz yakunlandi. Italiya kuchlari bir necha qismda kamroq hududni bosib oldi, lekin katta harbiy muvaffaqiyatlarga erisha olmadi. Bu jangda tomonlar bir-birini ko‘plab sohada mag‘lub etishga harakat qilishdi, ammo ikki tarafdan ham katta yo‘qotishlar ro‘y berdi.

Ahamiyati:

Ikkinchi Isonzo jangi Italiya va Avstriya-Vengriya o‘rtasidagi ko‘pgina Isonzo janjallarining boshlanishi bo‘ldi. Bu janglar seriyasining davomida Italiya Entente kuchlarining shimoliy frontidagi faol ko‘makchilardan biri sifatida o‘z o‘rnini mustahkamladi. Biroq, Isonzo jangi hududining murakkabligi va tog‘li geograﬁyasi Italiya armiyasining muntazam ravishda hujumlarini qiyinlashtirdi.

Ikkinchi Isonzo jangi, tarixda Italiya va Avstriya-Vengriya o‘rtasidagi harbiy ziddiyatlarning o‘ziga xos belgisi sifatida qoldi va Birinchi jahon urushining shimoliy frontidagi kurashlarning davomiy to‘lqinlarini anglatadi. Ushbu janglar ketma-ketligi, ayniqsa, 1915-1917 yillarda Italiya frontidagi harbiy harakatlarning markaziy nuqtalaridan biri bo‘lib xizmat qildi.

Agar sizga yanada batafsil ma’lumot yoki jangda qatnashgan qo‘shinlarning tarkibi, qo‘mondonlar, yoki jang texnikasi haqida ma’lumot kerak bo‘lsa, mamnuniyat bilan taqdim etaman.