IDIOMORFIZM



IDIOMORFIZM (Yunoncha idios — o’ziga xos va morphe — shakl) — minerallarning o’ziga xos kristallografik shaklga ega bo’lishi. Idiomorfizmni fanga nemis petrografi G. Rozenbush (1887) kiritgan. Tog’ jinslarida ko’pincha granatlar, dala shpatlari, amfibollar, avgit, kvars, nefelin va boshqalar, rudalarda esa pirit, Arsenopirit va boshqalar. Idiomorf, qisman shakli yo’qolgan bo’lsa gipidiomorf va butunlay shaklsiz bo’lsa ksenomorf deb ataladi. Mineralning Idiomorfizm darajasi uning kri-stallanish xususiyati va magmadan ajralib chiqishi vaqtiga bog’liq. Idiomorf minerallar magmadan birinchi bo’lib kristallanadi. Minerallarni aniqlashda Idiomorfizmning ahamiyati muhim.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Idiomorfizm — biologiya sohasidagi tushuncha bo‘lib, organizmlar yoki ularning hujayralari o‘z tashqi ko‘rinishi va tuzilishida aniq va barqaror shaklga ega bo‘lish jarayonini ifodalaydi. Bu atama ko‘pincha hujayra biologiyasi va organizmlar morfologiyasida qo‘llaniladi.

Idiomorfizmning asosiy mazmuni:

  1. Tayyor, aniq shakl: Idiomorfizm holatida hujayralar yoki hujayra qismlari o‘z faoliyatidan qat’i nazar, aniq va doimiy shaklni saqlaydi. Masalan, ba’zi minerallar yoki kristallar hujayra ichida idiomorfik shaklda bo‘lishi mumkin, ya’ni ularning shakli o‘sha moddaning o‘ziga xos xususiyatlari bilan belgilanadi.

  2. Farqlanish va barqarorlik: Organizm hujayralarida idiomorfizm hujayralarning bir-biridan farqlanib, o‘ziga xos morfologik ko‘rinish olishini bildiradi. Bu jarayon organizm rivojlanishida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, turli hujayra turlari o‘z vazifasini bajarish uchun maxsus shaklga ega bo‘ladi.

  3. Tuzilishdagi o‘ziga xoslik: Idiomorfizm atamasi fanlarda, ayniqsa, gepatologiya, botanika va anatomiya kabi sohalarda foydalaniladi. Masalan, o‘simliklarda yoki hayvonlarda hujayralar yoki to‘qimalarning o‘ziga xos shakli va tuzilishi ularning funksiyasini aks ettiradi.

Xulosa qilib aytganda, idiomorfizm — bu biologik tuzilmalarning o‘ziga xos, aniq va o‘zgaruvchan bo‘lmagan, doimiy shaklga ega bo‘lish holatidir. Bu fenomen organizmning normal rivojlanishi va funksionalligi uchun muhimdir.

Agar sizga idiomorfizm haqida yanada batafsil yoki aniq biologik misollar bilan ma’lumot kerak bo‘lsa, so‘rashingiz mumkin.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz