IBROHIM IBN MAS’UD

IBROHIM IBN MAS’UD (? -1099) — G’aznaviylar davlati hukmdori (1059- 99). Mas’ud I (1030-41) ning o’g’li, Maxmud G’aznaviyning nabirasi. Akasi Farruxzod (1053-59) vafot etgach, taxtga o’tirgan. Farruxzod hukmronligi davrida Saljuqiylar bilan boshlangan urushni to’xtatib, o’zaro sulh tuzishga (1059) va hatto Malikshoh (1072— 92) ning qizini o’g’li Mas’ud (1099-1114) ga olib berib, ular bilan quda-anda bo’lishga muvaffaq bo’lgan. So’ng, Hindistonga qo’shin tortib, bobosi Mahmud G’aznaviy u erda zabt eta olmagan bir qancha qal’a va viloyatlarni fath qilgan, aholisini Islomga kiritgan. Ibrohim ibn Mas’ud g’oyatda taqvodor, adolatli, xalqparvar, ilmparvar hukmdor bo’lgan.

Manba

O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Ibrohim ibn Mas’ud — Islom tarixida mashhur sahoba va hadis rivoyatchisi hisoblanadi. U Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) davrida yashagan, Qur’oni Karimni yaxshi bilgan va uni odamlar orasida tarqatishda muhim rol o‘ynagan shaxslardan biridir.

Hayoti va Faoliyati

Ibrohim ibn Mas’ud Quraysh qabilasidan bo‘lgan sahobalardan biri bo‘lib, u yoshligidanoq Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) bilan tanishgan va tavhid (Allohning birligini e’tirof etish) yo‘liga ergashgan. U eng erta musulmonlar jumlasidan bo‘lib islom dinini qabul qilgan. Payg‘ambar (s.a.v.) unga va boshqa sahobalarga Qur’onni o‘qish va uni eslab qolishni o‘rgatgan.

Ilmi va Qur’onga Munosabati

Ibrohim ibn Mas’ud Qur’oni Karimning nozik jihatlarini chuqur tushungan va uni o‘rganishda birinchi o‘rinda bo‘lgan. U ko‘plab sahobalar orasida Qur’on tilovati (o‘qilishi) va tafsiri bilan mashhur edi. U Qur’ondan ko‘plab hadislarni rivoyat qilgan, shu bilan birga lug‘at va qoidalarni tushuntirishda ham yordamlashgan.

Uning rivoyat qilgan hadislari keyinchalik hadis ilmi taraqqiyotida katta ahamiyat kasb etdi. Ko‘plab hadis olimlari uning rivoyatlarini asos qilib olgan.

Uning Sahobalikdagi O‘rni

Ibrohim ibn Mas’ud sahobalar orasida amal va taqvodorlik bilan tanilgan. U Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) ning yaqin tarafdorlaridan biri bo‘lgan va uning so‘zlarini to‘g‘ri tushunishda va yetkazishda mas’uliyatli ishlarni bajargan. Shuningdek, u islom huquqi va axloqida ham o‘z ta’sirini ko‘rsatgan.

Xulosa

Ibrohim ibn Mas’ud – islom tarixida yuksak ilmiy va dini o‘rni bo‘lgan payg‘ambar (s.a.v.) ning ishonchli sahobalaridan biri sifatida qadrlanadi. Uning buzilmas diniy bilimlari va hadislarni rivoyat qilishdagi haqqoniyligi musulmon olamlari uchun bebaho boylikdir. Bugungi kunda uning rivoyatlari islomiy fanlarda chuqur o‘rganiladi va qadrlanadi.