Hikikomori

Hikikomori —(yaponcha: ひきこもり yoki ひきこもり, bitik. „ichkariga tortish, cheklanish“)jiddiy ijtimoiy chekinish sifatida tanilgan .

Bu jamiyatdan butunlay uzoqlashish va ekstremal holatga intilish. Hikikomori umumiy hodisaga ham, reklyuziyalarning oʻziga ham tegishli. Kontseptsiya birinchi navbatda faqat Yaponiyada tan olingan, ammo shunga oʻxshash tushunchalar boshqa til va madaniyatlarda mavjud. Hisob-kitoblarga koʻra, yarim million yapon yoshlari, hamda yarim milliondan ortiq oʻrta yoshlilar ijtimoiy hikikomoriga aylangan. Hisob-kitoblarga koʻra, yarim million yapon yoshlari, hamda yarim milliondan ortiq oʻrta yoshlilar ijtimoiy hikkikomoriga aylangan.Hikkilar oʻz ixtiyorlari bilan jamiyatdan uzilgan, ijtimoiy aloqalardan deyarli uzoq yuradigan, oʻqishni ham, ishni ham, tashlab qoʻygan odamlardir. Bugunga kelib Yaponiyada 800.000 dan ortiq (Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra,1. millionga yaqin) hikki istiqomat qiladi. Hikki umrini oddiy, deyarli bir xil ssenariyda oʻtkazadi. U oʻzizning jonajon xonasida uxlaydi, kompyuter
telefon yoki televizor bilan „ishlaydi“, maxsus anonim forumlarda suhbatlashadi,anime tomosha qiladi,komikslar oʻqiydi, ijod qiladi yoki shunchaki yolgʻizlik va jimjitlikdan rohatlanadi. Psixiatr Tamaki Saitō hikikomorini"yigirmanchi asrning oxirigi yillariga kelib muammoga aylangan oʻz uyida oʻzi yolgʻiz qolishi va 6 oy yoki undan koʻp muddat davomida jamiyatda ishtirok etmaslik yaʼni jamiyatga qoʻshilmaslik bilan bogʻliq holat" deb taʼriflaydi. Umumiy xususiyatlar
Koʻp odamlar tashqi dunyoning bosimini his qilishsa-da, „hikikomori“ butunlay ijtimoiy chekinish bilan reaksiyaga kirishadi. Baʼzi ogʻirroq holatlarda ular bir necha oylar yoki yillar davomida yotoqxonalarida oʻzlarini izolyatsiya qilishadi. Odatda ularning doʻstlari kam yoki umuman yoʻq. Hozirgi yoki tiklanayotgan „hikikomori“ bilan intervyularda, ommaviy axborot vositalari xabarlari va hujjatli filmlar bu shaxslarning ruhiy iztiroblari va qaygʻularining kuchli darajasini aks ettiradi. Hikikomorilarni davolash asosan juda qiyin va juda koʻp vaqt oladi. Lekin maʼlumotlarga koʻra hikikomorilarni davolagan shaxslarning oʻzi ham sobiq hikilar boʻlgan. Hozirgi kunda hikikomorilarni davolash uchun yaponiyada nodavlat tashkilotlari ham tashkil etilgan.1996 yilda Yaponiya Taʼlim Vazirligi maktab jadvalini olti kunlik haftadan besh kunlik haftaga sezilarli darajada yumshatish orqali ushbu „bosimli taʼlim“ muhitini hal qilish va yapon yoshlarida ijodiy fikrni kuchaytirish choralarini koʻrdi. Gʻarb taʼlim modellari bilan taqqoslanadigan yangi akademik oʻquv dasturlari bilan kundalik jadvaldan ikkita fanni olib tashlash. Biroq, yapon ota-onalari yoʻqotilgan vaqtni „toʻldirish“ uchun oʻz farzandlarini „juku“ nomi bilan mashhur boʻlgan xususiy cram school maktablariga yuborishmoqda. Oʻrta maktab yoki universitetni tugatgandan soʻng, yapon yoshlari ham Yaponiyada juda ogʻir ish bozoriga duch kelishlari kerak, koʻpincha faqat yarim kunlik ish topadilar va ozgina daromadga ega boʻlib, oila qura olmaydilar. Hikikomorilar asosan ogʻir harakterli va kamgap boʻlishadi. Yaponiyada hozirgi kunda ham hikikomorilar mavjud.

Manbalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Hikikomori — bu yapon tilidan kelib chiqqan atama bo‘lib, u ijtimoiy izolyatsiyaga kirib, uzoq muddat davomida o‘zini jamiyatdan uzib qo‘ygan odamlarni ifodalaydi. Bu fenomen ayniqsa Yaponiyada keng tarqalgan bo‘lib, lekin boshqa mamlakatlarda ham uchrab turadi. Hikikomori bo‘lgan odamlar ko‘pincha uydan chiqa olmaydi, ta’lim, ish yoki ijtimoiy faoliyatdan to‘liq chetlashadi.

Hikikomori haqida batafsil ma’lumot:

Ta’rif va ko‘rinishlari
Hikikomori — odatda yoshlar yoki o‘smirlar orasida uchragan holat bo‘lib, ular o‘z xonalaridan uzoqlashmay, oylab va hatto yillar davomida ijtimoiy hayotdan chetlashadi. Bunday odamlar oila a’zolari bilan ham kamroq muloqotda bo‘lishadi, ko‘pincha faqat internet yoki o‘zlari uchun maxsus joyda vaqt o‘tkazishadi.
Sabablari
Hikikomorining sabablari ko‘p qirrali bo‘lib, shu jumladan:
- Ijtimoiy bosim va raqobatning yuqoriligi, ayniqsa maktablarda yoki ish joylarida.
- Psixologik muammolar, masalan, depressiya, xavotirlik, ijtimoiy fobiya.
- Oilaviy muhitdagi muammolar, ota-onalar tomonidan beriladigan yuqori talablar yoki e’tiborsizlik.
- Texnologiyalarning rivojlanishi va ko‘plab soatlarni internetda yoki video o‘yinlarda o‘tkazish.
Xususiyatlari va ko‘rsatkichlari
Hikikomori bo‘lgan odamlar quyidagi xususiyatlarga ega bo‘lishi mumkin:
- Uydan chiqa olmaslik;
- Ijtimoiy muloqotdan qochish;
- Uyda uzoq vaqt yolg‘iz qolish;
- Ijtimoiy hayotga qaytishni qiyinlashtiruvchi ruhiy holatlar.
Ta’siri
Bu holat inson salomatligiga, ayniqsa ruhiy va jismoniy sog‘ligiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Shaxsda yolg‘izlik, depressiya, o‘zini past baholash kabi muammolar kuchayadi.
Davolash va yechimlar
Hikikomori bilan kurashish uchun psixologik yordam, individual va oilaviy maslahatlashuvlar, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va ba’zida medikamentoz davolash zarur bo‘ladi. Muammoni erta aniqlash va unga vaqtida harakat qilish juda muhim. Shuningdek, jamiyatda bunday holatlarga nisbatan tushuncha va yordam mexanizmlarini yaratish lozim.

Hikikomori fenomenining jamiyatdagi o‘rni

Bugungi kunda hikikomori faqat Yaponiyaga xos emas; dunyoning turli burchaklarida yoshlar orasida ijtimoiy izolyatsiya masalasi ortib bormoqda. Shuningdek, pandemiya davrida karantin va cheklovlar sabab bu holat kuchaygani kuzatildi.

Agar sizga hikikomori haqidagi ma’lumotlar haqida yanada batafsil yoki ma’lum sohalar bo‘yicha ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin.