Hezbi Islami

Hizb-e-Islomi (shuningdek, Hezb-e-Islomi, Hizb-i-Islomi, Hizbi-Islomi, Hizbi Islomiy ), lit. Islomiy partiya Afgʻoniston Kommunistik hukumati va ularning yaqin ittifoqchisi Sovet Ittifoqiga qarshi kurashda mashhur boʻlgan islomiy tashkilot edi. Gulbiddin Hikmatyor tomonidan asos solingan va rahbarlik qilgan tashkilot 1975-yilda Afg'onistonda tashkil etilgan.

U 1969-yilda Kobul universiteti talabalari va o'qituvchilari tomonidan Afg'onistonda kommunizmga qarshi kurashish uchun Kobulda tashkil etilgan " Musulmon yoshlari " islomiy tashkilotidan paydo bo'lgan. Uning a'zoligi etnik pushtunlardan, mafkurasi esa " Musulmon birodarlar" va Abul Ala Maududiyning " Jamoat-e-Islomi "dan olingan. Boshqa bir manba uni 1976-yilda Burhoniddin Rabboniyning asl islomiy partiyasi Jamiyat-e Islomiydan ajralib chiqqani, Hikmatyor bu guruhni o'ta mo''tadil va boshqalar bilan murosa qilishga tayyor deb bilganidan keyin ta'riflaydi.

1979-yilda Mulavi Yunas Xolis Hikmatyor bilan ajralib, Nangarhordagi hokimiyat bazasi bilan Xolis fraksiyasi deb nomlanuvchi o'zining Hizbiy Islomiy guruhini tuzdi. Gulbiddin Hikmatyorning fraktsiyasi o'shandan beri Hizb-e-Islomi Gulbiddin yoki HIG deb nomlanadi.

Yana qarang

Manbalar

Andoza:Political parties in Afghanistan

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Hezbi Islami (to‘liq nomi: Hezbi Islami Afganiston) — bu Afg‘onistonning siyosiy va jangari harakatlaridan biri bo‘lib, u Islomiy ideologiya asosida tashkil topgan. Ushbu guruh 1970-yillarda tuzilgan va Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olingan Afg‘onistonda Sovetlarga qarshi jang qilgan asosiy qarshilik harakatlaridan biri hisoblanadi.

Tarixi

Hezbi Islami 1975 yilda Gulbuddin Hekmatyor tomonidan tashkil etilgan. U regional va etnik bo‘linmalarga bo‘lingan Afg‘onistonning turli jihatlarida faol taʻsir ko‘rsatgan siyosiy va jangari kuch edi. Ushbu harakat Sovetlar Ittifoqining Afg‘onistonga bostirib kirishi (1979-1989) davrida asosiy qarshilik kuchlaridan biri sifatida faoliyat yuritdi. Ular Sovet qo‘shinlariga qarshi jang qilgan mujahidlar (Islomiy jangchilar) guruhi tarkibiga kirgan.

Maqsadi va Ideologiyasi

Hezbi Islami islomiy davlat yaratishni maqsad qilgan. Uning siyosiy yo‘naltirilishi sunniy islomga asoslangan bo‘lib, shariat qonunlari asosida boshqaruvni yo‘lga qo‘yishni ko‘zlagan. Bu guruh Sovet Ittifoqiga qarshi kurashda AQSh va boshqa g‘arb davlatlari tomonidan moliyaviy va qurolli yordam olgan.

Keyingi davrlar

Sovet Ittifoqining Afg‘onistondan chiqib ketishidan so‘ng, Hezbi Islami o‘zining siyosiy kuchini saqlab qoldi va Afg‘oniston ichidagi turli siyosiy mojarolarda ishtirok etdi. 1990-yillarda esa, garovga olishlar va boshqa zo‘ravonliklar bilan bog‘liq ko‘plab ayblovlarga duch keldi. Gulbuddin Hekmatyor va uning tarafdorlari Afg‘oniston hukumati bilan va boshqa islomiy guruhlar bilan ko‘plab qarama-qarshiliklarga duch kelishgan.

Bugungi Holati

Bugungi kunda Hezbi Islami Afg‘oniston siyosatida muayyan o‘rin tutadi, ammo avvalgi yillardagi kuchi va ta’siri yonachekda qolgani aytiladi. 2016 yilda Gulbuddin Hekmatyor va Afg‘oniston hukumati o‘rtasida sulh shartnomasi imzolangan bo‘lib, bu sulh harakatning siyosiy faoliyatiga rasmiy kirishga imkon yaratdi.

Agar sizga Hezbi Islami haqida yana batafsilroq ma’lumot kerak bo‘lsa yoki boshqa sohalardagi ma’lumotlarni qidirsangiz, marhamat, so‘rashingiz mumkin!