Haydalma qatlam osti gorizonti

Haydalma qatlam osti gorizonti , tuproqning haydalma qatlam osti gorizonti — koʻp yillar davomida yerga ishlov berish va sugʻorish natijasida tuproqning haydalma qatlami ostida hosil boʻladigan zich qavat. U, asosan, qumoq va soz mexanik sugʻoriladigan (baʼzan lalmikor yerlarda) tuproqlarni koʻp muddat (kamida 15—20 yil) mobaynida bir xil chuqurlikda haydash oqibatida shakllanadi; uning zichligi va qalinligi yerni oʻzlashtirish hamda sugʻorish muddatlari (davri)ga bogʻliq holda orta boradi. Bu qavat, odatda, oʻta zichlashganligi, yirik palaxsa kesakli tuzilishi, juda mayda kolloid loyqali zarrachalar miqdorining koʻpligi va suvga chidamli agregatlarning deyarli yoʻqligi bilan tavsiflanadi. Baʼ-zan uni tuproq "plugtovoni", "plug osti zich qatlami" deb notoʻgʻri atashadi. Haydalma qatlam osti gorizontio.g . "plugtovon" (12—15 sm)ga qaraganda ancha qalin (18—25 sm) boʻladi. Tuproq "plugtovoni" Haydalma qatlam osti gorizontio.g .ning eng ustki qismi boʻlib, yuqori hajm massasi (1,45—1,65 g/sm3) va kam umumiy gʻovaklikka (40—45%) ega. Ayniqsa choʻl zonasidagi mexanik tarkibi ogʻir va shoʻrtob sugʻoriladigan tuproqlarning zichligi yuqori, bu qatlam suvning shimilishi va sizib oʻtishini keskin kamaytiradi, ekinlar ildi-zining oʻsishi va rivojlanishiga, shuningdek shoʻrning yuvilishiga salbiy taʼsir etadi.

Haydalma qatlam osti gorizontio.g .ning salbiy taʼsirini bartaraf etish uchun har 4—5 yilda bir marta shudgorlashda yerni chuqurroq haydab, shu qatlamni ham yumshatib turish yoki haydalma qatlam qalinligini asta-sekin oshirib borish zarur.

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Haydalma qatlam osti gorizonti — bu tuproqning muhim geologik va agronomik qatlami bo‘lib, u yer usti qatlamidan pastda joylashgan va ko‘pincha tuproqdagi suv, minerallar hamda boshqa moddalar harakati uchun muhim ta’sirga ega bo‘lgan qatlamdir.

Ta’rif va joylashuvi

Haydalma qatlam osti gorizonti, odatda, tuproq profili ichida yerning biroz chuqur qismida joylashgan. Bu qatlamni tuproq strukturasiga ko‘ra loyqa, qumli, yoki loyli bo‘lishi mumkin va u o‘ziga xos fizik-kimyoviy xususiyatlarga ega.

Ushbu gorizont tuproqning ustki qatlamidan farqli o‘laroq tez-tez zichroq va ko‘proq zichlashgan bo‘ladi, chunki u yer yuzasi eroziyasi yoki inson faoliyati ta’siri ostida kamroq ta’sirlangan. Shu sababli, haydalma qatlam osti gorizontida tuproqning havolanishi va suvning harakati biroz cheklangan bo‘lishi mumkin.

Ahamiysati

Suv harakati va saqlanishi: Haydalma qatlam osti gorizonti tuproqdagi suvning yuqoridan pastga tushishini sezilarli darajada ta’sir qiladi. Agar u qatlam zich va qattiq bo‘lsa, suvning chuqurlarga singishi kamayadi va suv ustki qatlamda to‘planishi mumkin.
O‘simliklarning ildizlari uchun muhit: Ushbu qatlamda ildizlarning o‘sishi ko‘pincha chegaralangan bo‘ladi, chunki u zich yoki axloqsizlikka ega bo‘lishi mumkin. Shuning uchun o‘simlik ildizlari bu qatlamdan o‘tib, chuqurroq geologik qatlamlarga yetib borish imkoniyati cheklangan bo‘ladi.
Qurilish va muhandislikda ahamiyati: Haydalma qatlam osti gorizontining zichligi va qo‘llab-quvvatlash xususiyatlari qurilish ishlari, yo‘l qurilishi, sug‘orish tizimlari kabi sohalarda hisobga olinadi. Zamin barqarorligi, suv drenaji kabi infratuzilma masalalarida muhim omildir.

Haydalma qatlam osti gorizontining o‘rganilishi

Tuproqshunoslik va geologiya sohasida haydalma qatlam osti gorizontining tahlili tuproq namunalarini olish va laboratoriyada fizik-kimyoviy xususiyatlarini o‘rganish orqali amalga oshiriladi. Bu o‘rganishlar tuproqning unumdorligini oshirish, sug‘orish tizimlarini loyihalash va ekologik monitoring hamda investitsiya loyihalarini ishlab chiqishda yordam beradi.

Agar sizga haydalma qatlam osti gorizonti haqida yana batafsil yoki ma’lum bir soha bo‘yicha ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin.