Gruziya davlat madhiyasi (Tavisupleba)




Tavisupleba (gruzin : თავისუფლება , talaffuzi [tʰɑʋisupʰlɛbɑ]; „Ozodlik“) — Gruziyaning davlat madhiyasi . U 2004-yil may oyida yangi davlat bayrogʻi va gerbi bilan birga Gruziya milliy madhiyasi sifatida qabul qilindi. Ramzlarning oʻzgarishi atirgullar inqilobidan oldingi hukumatning muvaffaqiyatli agʻdarilishi bilan amalga oshirildi. Gruzin bastakori Zacharia Paliashvilining („ Abesalom va Eteri“) va Daisi („Tun“) operalaridan olingan musiqa. Gruzin tilida: ზაქარია ფალიაშვილი), uni Ioseb Kechakmadze shakllantirish uchun moslashtirgan. Qoʻshiq matni David Magradze (gruzincha : დავით მაღრაძე) tomonidan yozilgan.

Tarix



Hozirgi Gruziya madhiyasi Gruziya parlamenti tomonidan 2004-yil 20-mayda prezident Eduard Shevardnadze atirgul inqilobida isteʼfoga chiqqanidan roppa-rosa besh oy oʻtgach qabul qilingan. 2004-yil 22-aprelda oltinchi chaqiriq Gruziya parlamentining birinchi yalpi majlisida qonun loyihasi kiritildi va qabul qilindi. „Tavisupleba“ ni Gruziyaning davlat madhiyasi sifatida qabul qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasi Madaniyat vaziri Giorgiy Gabashvili tomonidan taqdim etildi. Unda koʻp oʻtmay deputatlar loyihani maʼqulladi. Qabul qilingan qonunda hech qanday qoidalar yoʻq, lekin tegishli qism prezident farmoniga ishora qiladi.

„Tavisupleba“ 1918-yildan 1921-yilgacha Gruziya Demokratik Respublikasi va 1990-yildan 2004-yilgacha yangi mustaqil (Sovet Ittifoqidan) Gruziya tomonidan qoʻllanilgan eski Dideba madhiyasining oʻrnini egalladi va bugungi kunda foydalanib kelinmoqda.

Yangi milliy madhiya oʻzidan oldingi madhiyadan farqli ravishda tezda mashhur boʻldi, uning soʻzlari biroz arxaik va yodlash qiyin edi.

2005-yilning may oyida AQSh prezidenti George W. Bushning Gruziyaga tashrifi chogʻida u prezident Mikheil Saakashvili bilan birga Tbilisining Ozodlik maydonida oʻn minglab gruzinlarga murojaat qilganida, „Tavisupleba“ qoʻshigʻi birgalikda olomon tomonidan ijro etilgan. Keyin Saakashvili xorlarga ishora qildi va olomondagi minglab odamlar qoʻshiqchilarga qoʻshilib, uni kuylashdi, bu lahza OAV tomonidan „kunning eng kuchli lahzasi“ deb taʼriflangan.

Musiqa



"Tavisupleba" musiqasi gruzin klassik musiqa janrining otasi Zacharia Paliashvili tomonidan yaratilgan Abesalom da Eteri (1918) va Daisi (1923) ikkita gruzin operalaridan olinga holda moslashtirilgan.

Qoʻshiq matni



Gruzincha matnlar




Abxazcha matn




Ingliz tilidan tarjimalar




Manbalar




Havolalar




uz.wikipedia.org



Uzpedia.uz