Gidradenit
Gidradenit («hydradenits») - apokrin ter bezlarining yiringli yallig'lanish kasalligi.
Etiologiyasi va patogenezi
Ushbu kasallikning qo'zg'atuvchisi odatda tillarang stafilokokk bo'ladi. Infeksiya ter beziga uning tashqariga chiqadigan naychalari orqali yoki limfogen yo'llar bilan tushadi. Uning paydo bo'lishiga sababchi omillar - teri kasalliklari (ekzema, toshma), haddan tashqari terlash, terining ifloslanishi kabilardir.
Patologoanatomik manzarasi
Ter bezlarida yallig'lanish infiltrati paydo bo'lgach, teri bezi nekrozi yuz berishi bilan yiringli yallig'lanishga duchor etadi.
Klinik manzarasi
Gidradenit ko'proq qo'ltiq sohasida, jinsiy va perianal sohalarda esa kamroq kuzatiladi. Ayollarda u shuningdek, sut bezlari sohasida ham qo'shilib ketib, butun qo'ltiq osti chuqurchasini egallab oladi. Infiltrat kattalashib, flyuktuatsiya paydo bo'ladi, yiringli oqma yara paydo bo'lib, qaymoqsimon madda ajralib chiqa boshlaydi.Kasallik uzoq cho'zilib, tez-tez qo'zib turadi.
Differensial diagnozi
Gidradenitni chipqondan, spesifik bo'lmagan limfadenitdan, qo'ltiq osti limfatik tugunchalar silidan, limfogranulomotoz va limfosarkomadan farqlay bilish lozim.
Davosi
Dastlabki bosqichda ultrabinafsha terapiya, UVCH ni qo'llash, novokain-ampitsillinli infiltratsion blokadalar naf beradi. Ho'l kompresslar to'g'ri kelmaydi, chunki u terming bichilishiga olib keladi, yallig'lanish qo'shni ter bezlariga tarqaladi. Davo qilishda kam dozalardagi rentgenoterapiyadan foydalanish mumkin, antibiotiklar sulfanilamidlar bilan birga qo'shib qo'llaniladi, shuningdek, autogemoterapiya qo'llaniladi. Abssess paydo bo'lgan hollarda kesib yoriladi (insiziya) va yiringli jarohatlar terapiyasining umumiy qabul
qilingan prinsiplari asosida davo qilish davom ettiriladi. Sintomitsiin emulsiyasidan levomikol, demeksid, furatsillin eritmasidan bog'lovda foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Yana qarang
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Gidradenit — terining sichqoncha bezlarining (apokrinnoy bezlar) surunkali yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, asosan g‘ayritabiiy og‘riqli tugunlar va yiringli shishlar (abseslar) bilan namoyon bo‘ladi. Bu kasallik ko‘pincha terining yoriq joylari, ya’ni quloqlar orasi, bo‘yin, ko‘krak osti, qin atrofidagi sohalarda kuzatiladi.
Gidradenit haqida batafsil ma’lumot:
Kasallikning sabablari:
Gidradenitning aniq sababi hali to‘liq aniqlanmagan, biroq uning yuzaga kelishida quyidagi omillar rol o‘ynashi mumkin:
- Apokrinnoy bezlarning kanalchalari tiqilib qolishi;
- Immun tizimining o‘ziga xos javobi;
- Genetik moyillik;
- Saltqov kasalliklari (masalan, diabet);
- Hygiena qoidalarining buzilishi;
- Og‘ir ovqatlanish, stress va gormonlar ta’siri.
Belgilari:
- Terida qizil, og‘riqli tuguncha va shishlar paydo bo‘lishi;
- Tugunlar asta-sekin yiring to‘planishi natijasida abses shakllanishi;
- Qattiq og‘riq, terining shishishi va yallig‘lanishi;
- Ba’zan yaralar ochilib, yiring chiqishi va boshqalar.
Asoratlari:
- Yallig‘lanish jarayoni chuqurlashishi mumkin, natijada terida yiringli yo‘lakchalar (fistulalar) hosil bo‘ladi;
- Terining o‘lik to‘qimalari (nekroz) paydo bo‘lishi;
- Surunkali surish va og‘riq bilan kechishi;
- Qattiq estetik muammolar.
Davolash:
- Antibiotiklar va yallig‘lanishga qarshi preparatlar buyuriladi;
- Yallig‘langan joylarga maxsus antiseptik vositalar surtiladi;
- Og‘ir holatlarda jarrohlik yo‘li bilan yiringni tozalash zarur bo‘lishi mumkin;
- Gormonal tibbiyot yordamida kasallik nazorat ostiga olinadi;
- Hayot tarzi va parhezga rioya qilish tavsiya etiladi.
Profilaktika:
- Teri gigienasiga e’tibor berish;
- Ta’sirlardan saqlanish, jigarrang kiyimlarni kamaytirish;
- Stressni kamaytirish va sog‘lom turmush tarzini olib borish;
- Og‘ir, yog‘li va qizdiruvchi mahsulotlarni iste’mol qilishni kamaytirish.
Gidradenit surunkali va qaytalanadigan kasallik bo‘lgani sababli, uni vaqtida aniqlab, to‘g‘ri davolash juda muhim. Shifokor bilan maslahatlashish va belgilangan davolashni to‘liq bajarish tavsiya etiladi.