Sun'iy intellekt javobi:

Gerniariya – bu inson tanasining to‘qimalarida yoki organlarida qon ta’minotining keskin buzilishi natijasida sodir bo‘ladigan holat bo‘lib, natijada to‘qimalar nobud bo‘lib, o‘lik hujayralar paydo bo‘ladi. Gerniariya ko‘pincha oyoq-qo‘l barmoqlarida, oyoqlarda, ichki organlarda uchraydi.

Gerniariyaning asosiy sabablari:

1. Qon aylanishining buzilishi – arteriyalar yoki venalarning tiqilib qolishi, qon oqimining kamayishi yoki to‘xtashi natijasida yuzaga keladi.
2. Jarohatlar – kesilgan yoki jarohatlangan sohada qon ta’minotining buzilishi.
3. Infeksiya – bakterial infektsiyalar yallig‘lanishni kuchaytirib, to‘qimalar o‘lishiga olib kelishi mumkin.
4. Shikastlanishlar – uzoq muddat bosim ostida qolish, muzlash (muzli shikastlanish) yoki kuydirish natijasida.

Gerniariyaning turlari:

• Quruq gerniariya – qon ta’minoti kesilgan va to‘qimalar qurib, shishib qoladi. Bu ko‘pincha diabet, yurak-qon tomir kasalliklari bilan bog‘liq.
• Nam gerniariya – infeksiya sababli to‘qimalarda yiring va shish paydo bo‘ladi, juda xavfli hisoblanadi.
• Gazli gerniariya – anaerob bakteriyalar (Clostridium) infektsiyasi natijasida yuzaga keladi, bu turining oldini olish uchun tezkor tibbiy yordam zarur.
• Ichki gerniariya – organizmda qon to‘qimasiga kirib, o‘sha joyda nekroz yuzaga keladi.

Belgilari:

• To‘qimalarda og‘riq va sovuq his qilish,
• Terining rangining o‘zgarishi (qora, ko‘k, yashil ranglarga o‘tish),
• Terining qurishi, shishishi,
• Qo‘shimcha belgilar sifatida isitma, zaiflik, holsizlik bo‘lishi mumkin.

Davolash:

Gerniariya juda jiddiy holat bo‘lib, kechiktirmasdan shifokorga murojaat qilish zarur. Davolash usullari kasallik turi va og‘irligiga qarab farqlanadi:

• Antibiotiklar bilan infektsiyani davolash,
• Jarrohlik yo‘li bilan nobud bo‘lgan to‘qimalarni olib tashlash,
• Ba’zida qo‘shimcha qon aylanishini yaxshilovchi muolajalar qo‘llanadi,
• Og‘riqni kamaytirish va jarohatni davolash choralar ko‘riladi.

Oldini olish:

• Qon aylanishini yaxshilash uchun muntazam harakat qilish,
• Ortiqcha vazndan saqlanish,
• Jarohatlardan ehtiyot bo‘lish,
• Qandli diabet kasalligini nazorat qilish,
• Iliq muhitda oyoq-qo‘lni saqlash.

Gerniariya vaqtida uzoq vaqt davolanmasa, infektsiya tarqalishi yoki jarohat joyidan sepsis (qon infektsiyasi) rivojlanishi mumkin, bu esa hayot uchun xavfli holatdir. Shuning uchun erta tashxis va davolash juda muhimdir.