Gaydn Frans Yozef

Franz Joseph Haydn (talaffuzi: Frans Yozef Haydn ; 31-mart 1732 - 31-may 1809) avstriyalik bastakor, Klassik davrning eng muhim musiqachilaridan biri boʻlgan. Tegishli janrlarga qoʻshgan katta hissalari tufayli "Simfoniya otasi", "Torli kvartet otasi" degan epitetlarga sazovor boʻlgan. Pianino triosi va sonata shakllarini rivojlantirgan bastakorlardan biridir.

GAYDN (Haydn) Frans Yozef (1732.31.3, Rorau qishlogʻi, Janubiy Avstriya — 1809.31.5, Vena) — Avstriya kompozitori, kapelmeyster, Vena klassik maktabining yirik vakili. 24 ta opera, 100 dan ortiq simfoniya, turli cholgʻular uchun 35 konsert, diniy kantata va messalar, fortepiano sonatalari, turli tarkibdagi kamer ansambllar (shu jumladan, 83 torli kvartet) va boshqa asarlariing muallifi. "Dunyoning yaratilishi" (1798) va "Yil fasllari" (1801) oratoriyalari hamda 1796—1802-yillarda yaratilgan messalar G. ijodining choʻqqisidir. Ayrim asarlari ("Kutilmagan uchrashuv" operasi, 1775)da Shark, mavzularini ekzotik tarzda ifoda etgan.

G. oʻz ijodida avstriya, venger, xorvat, italyan va boshqa xalqlar qoʻshiqlari va raqs kuylaridan keng foydalangan. Asarlariga yorqin va jozibali obrazlarning xilma-xilligi, musiqa tilining soddaligi bilan birga gʻoyaviy butunlik, musiqa rivoji usullarining mukammalligi xos. G. oʻz ijodi bilan simfoniya, kvartet kabi musiqa janrlari, simfonizm musiqa uslubining shakllanishiga katta hissa qoʻshgan. 20-asrda Kyolnda G. instituta tashkil etilgan.

Adabiyotlar

Shuningdek

Havolalar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Frans Yozef Gaydn (Franz Joseph Haydn) — avstriyalik bastakor va musiqachi, klassik davrning eng muhim va ta’sirli shaxslaridan biri hisoblanadi. U 1732-yilning 31-mayida Avstriyaning Rohrau qishlog‘ida tug‘ilgan va 1809-yilning 31-mayida Vena shahrida vafot etgan.

Gaydn ko‘pincha “simfoniyaning otasi” va “yozuvchilikning otasi” deb ataladi, chunki u simfoniya janrini va xonanda ansambli shaklini rivojlantirishda katta hissa qo‘shgan. Uning ijodi klassik musiqaning asoslarini yaratishda muhim rol o‘ynadi. U yuzlab simfoniyalar, kvintetlar, string kvartetlar, fortepiano sonatalari va boshqa musiqiy asarlar yaratgan.

Gaydn asosan g‘aroyib melodiyalari, murakkab strukturasi va chuqur hissiyotlari bilan ajralib turadi. U Beethovenga ham, Mozartga ham muhim ta’sir ko‘rsatgan, shuningdek, klassik musiqaning rivojlanishida zamin yaratgan. U 1761-yildan 1790-yilgacha Esterházy oilasi xizmatida bo‘lib, u yerda ko‘plab asarlarini yozgan. Keyinchalik u Vena va Londonda faoliyat yuritgan.

Gaydn musiqiy merosi butun dunyoda qadrlanadi va uning asarlari hali ham konsert zallarida ko‘p ijro etiladi. U musiqaning bir necha janrlarida innovatsiyalar yaratgan va klassik musiqaning rivojlanishida o‘zining o‘zgarmas o‘rnini egallagan.