Garsia lorka Federiko

Federico García Lorca (qisqacha: Garcia Lorca ) (1898.5.6, Fuentevakeros — 1936.19.8, Granada yaqinida) — ispan shoiri va dramaturgi. Uning ijodi ispan xalq ogʻzaki ijodi anʼanalarini yangicha talqin etish asosida shakllandi. „Qoʻshiqlar“ (1927), „Loʻlilar romanserosi“ (1928) kabi asarlarida ogʻir va fojiali voqea-hodisalarni boshidan kechirgan jabrdiyda kishilarga, oddiy mehnatkashlarga hamdoʻstlik va xayrixohlik tuygʻulari kuchli va yorqin aks etgan. „Shoir Nyu-Yorkda“ sheʼrlar toʻplami (1935, nashri 1940), „Ajoyib kavushdoʻz ayol“ pyesasi (1930), „Qonli toʻy“.(1933), „Iyerma“ (1934) tragediyalari va „Bernard Alba uyi“ (1936) qahramonlik dramasida oddiy kishilarning zolimlar zulmiga qarshi nafrati ifodalangan. Granada isyonida fashistlar tomonidan otib oʻddirilgan. Asarlari oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan („Ispan jandarmlari haqida romans“, „Gitara“, „Teatr haqida soʻz“, „Chorraha“, „Chavandoz qoʻshigʻi“ va b.) roror

As.:Et qaygʻuli shodlik. Sheʼrlar va dostonlar [Ispanchadan Shavkat Rahmon tarjimasi], T., 1989.

Adabiyotlar

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Federiko Garsia Lorka (spancha: Federico García Lorca) — 20-asrning eng mashhur ispan shoiri, dramaturgi va san’at arbobi hisoblanadi. U 1898-yil 5-iyunda Grevada (Andalusiya, Ispaniya) tug‘ilgan va 1936-yil 19-avgustda Fuengirolada (Ispaniya) qatl etilgan.

Hayoti

Lorka Andalusiya mintaqasida tug‘ilgan va u yerda o‘sgan. U Granada universitetida huquqshunoslik o‘qigani bilan birga, San’at va Adabiyot fakultetida ham tahsil olgan. Yoshligidan san’at va adabiyotga juda katta qiziqish bildirgan, ayniqsa, flamenco, xalq qo‘shiqlari va folklor bilan o‘z asarlarida qat’iy ifoda topgan.

1930-yillarda u Madridga ko‘chib, u yerda boshqa taniqli yozuvchilar, rassomlar va musiqachilar bilan ishlagan. Garsia Lorka suv ostida kutilmaganda o‘zining adabiy uslubi va yangiliklari bilan ispan adabiyotida yangi davr boshlagan shoirlardan biridir.

Asarlari

Federiko Garsia Lorkaning asarlari ikki asosiy soha — she’riyat va dramaturgiyaga bo‘linadi.

She’riyat: Uning eng mashhur she’riy to‘plamlari qatoriga “Yerqa yelka” (Libro de poemas), “Gypsies,” “Oq olov” (Poeta en Nueva York) kiradi. Uning she’rlari o‘ziga xos tasvirlar, chuqur mazmun va Andalusiyaning madaniy jihatlari bilan ajralib turadi.
Drama: Sahna asarlari orasida “Yerga kelgan qush” (Bodas de sangre), “Qonli turmush” (La casa de Bernarda Alba) va “Yer osti o‘yinlari” (Yerma) mashhurligi bilan tanilgan. Ularning har biri insoniy muammolar, sevgi, jamiyatdagi cheklanmalarga qarshi kurash, ayollarning huquqlari kabi mavzularni o‘z ichiga oladi.

Siyosiy faoliyati va o‘limi

Federiko Garsia Lorka Ispaniya fuqarolik urushi paytida o‘ta tanqidiy fikrlari va ispan respublikachilari tarafdori sifatida tanilgan. 1936-yilda fashistlar tomonidan qatl etilgan, uning o‘limi Ispaniya adabiyoti va madaniyati uchun katta yo‘qotish bo‘ldi.

Merosi

Federiko Garsia Lorka ispan va jahon madaniyatida muhim o‘rin tutadi. Uning asarlari ko‘plab tillarga tarjima qilingan va zamonaviy teatr va she’riyatning rivojiga katta ta’sir ko‘rsatgan. U Andalusiyaning folklor an’analari va kvintessensiyasini o‘z asarlarida jonlantirishda alohida yutuqlarga erishgan.

Federiko Garsia Lorka Ispan madaniyati va butun dunyoning adabiy merosida o‘ziga xos iz qoldirgan buyuk san’atkorlardan biridir.