Gʻarbiy koʻrshapalak
Gʻarbiy koʻrshapalak (lotincha: Pipistrellus hesperus) — koʻrshapalaklar turkumiga mansub kichik koʻrshapalak.
Ushbu tur Meksika va AQShda keng tarqalgan. Turli xil yashash joylarida yashaydi. Ratsiondagi oqsilning yuqori ulushi, qurgʻoqchil yashash sharoitlari va suvning yuqori darajada yoʻqotilishi tufayli bu yarasa odatda suv manbai yaqinida yashaydi. Kun davomida u asosan qoyalar yoriqlarida yashiringan, bu koʻrshapalaklar binolarda, toshlar ostida va zich togʻzorlarda ham uchraydi. Shaxtalarda, gʻorlarda va tosh qoyalarning yoriqlarida qishlaydi.
Qanotlarining uzunligi 19-21,5 sm, tanasi uzunligi 62-80 mm. Oʻrtacha, urgʻochilar erkaklaridan bir oz kattaroqdir. Rangi oq va och sariqdan toʻq jigarranggacha, yuqori qismi quyuqroq va past qismi ochroq. Ularning tumshugʻi, quloqlari, oyoqlari va membrana qanotlari odatda qoraroq, deyarli qora. Terisi yumshoq va yungining uzunligi 3-4 mm ga yetadi. Qanotlari qisqa va keng.
Kechqurun juda erta ovga chiqadi. Sekin uchish. Bu hasharotxoʻr koʻrshapalak. Ob-havo sovuqlashganda yoki oziq-ovqat tanqis boʻlganda uxlaydi. Biroq, ushbu turning individual namunalari baʼzan qish oylarida ov qilish uchun paydo boʻladi. Odatda yolgʻiz qishlaydi.
Urgʻochilar oʻz bolalarini iyun oyida tugʻadilar. Odatda, ikkita chaqaloq tugʻiladi, lekin faqat bittasigina yashab ketadi. Onalar oʻz bolalarini yolgʻiz oʻzi yoki oʻndan ortiq koʻrshapalakdan iborat kichik ona koloniyalarida tarbiyalaydi. Nasl, odatda, tugʻilgandan 2-3 hafta oʻtgach, parvoz qilishni boshlashadi.
Manbalar
Adabiyotlar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Gʻarbiy koʻrshapalak (lat. Plecotus auritus) – koʻrshapalak turkumiga kiruvchi kichik sut emizuvchi hayvon. U asosan Yevropa va Osiyoning baʼzi hududlarida yashaydi. Gʻarbiy koʻrshapalak uning nomidan koʻrinib turibdiki, ko‘proq Gʻarbiy Yevropada uchraydi, lekin uning tarqalish doirasi kengroq.
Tashqi koʻrinishi
Gʻarbiy koʻrshapalakning o‘rta hajmi taxminan 4-5 santimetr uzunlikda, qanotlarini yoyganda esa taxminan 25-30 santimetrga yetishi mumkin. U juda katta va uzun quloqlari bilan ajralib turadi, quloqlarining uzunligi boshining yarmidan biroz ko‘proq bo‘ladi. Ranglari asosan jigarrang yoki kulrang tuslarda bo‘lib, qorasi esa biroz ochroq.
Turmush tarzi va yashash muhiti
Bu koʻrshapalak asosan kechqurun faol bo‘ladi va maxsus ultratovush yordamida o‘z atrofini "ko‘radi" (echolokatsiya). U asosan hasharotlar bilan oziqlanadi. Gʻarbiy koʻrshapalak daraxtlar, oʻrmonlar, parklar, shuningdek, binolarning kichik teshiklari va uylardagi joylarda yasaqlanadi.
Ko‘payish va hayot tsikli
Koʻrshapalaklar bahorda juftlashadi, ayollar esa yozda bir yoki ikki yuzaga chaqaloq ko‘radi. Chaqaloqlar onaning qorni ostida qizgʻin parvarishlanadi.
Muhofaza va ahvoli
Gʻarbiy koʻrshapalak baʼzi hududlarda himoyalanadi, chunki ularning tabiiy yashash hududlari kamayib bormoqda. Oʻrmonlarni yo‘q qilish, sanoatlashtirish va shaharsozlik bu hayvonlarning hayotiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda.
Qiziqarli faktlar
- Gʻarbiy koʻrshapalakni o‘zining katta quloqlari ultratovushlarni eshitish qobiliyatini yaxshilaydi.
- Ular ultratovush yordamida parazitlarni topib yeydi.
- Koʻrshapalaklar insonlarga kerakli hayvon sifatida baholanadi, chunki ular hasharotlarni (ayniqsa chivin va mayda hasharotlarni) kamaytiradi.
Agar qoʻshimcha maʼlumot yoki boshqa savollaringiz boʻlsa, mamnuniyat bilan yordam beraman!