Gandhara




Gandhara — qad. Hindistonning shim.-gʻarbi (hoz. Pokiston, Afgʻoniston, Hindiston hududida)dagi viloyat.

Rigvedada qayd etilgan gandhari qabilasi nomidan olinganligi taxmin etiladi. Bihistun kitobalariia Gadara viloyati nomi bitilgan. Mil. av. 6-asr oxirida, axomaniylarning Hindistondagi mulklari tarkibida boʻlgan. Qad. hind adabiy yodnomalarida G. bir paytlar mustaqil davlat bulib, poytaxti Taksila sh.da joylashganligi aytilgan. Mil. av. 4-asrdan G. Mauriyalar imperiyasi va b. davlatlar, mil. 1—3-asrlarda esa Kushon podsholigi tarkibida boʻlgan. Kushonlar davrida bu hududda vujudga kelgan yuksak, oʻziga xos badiiy sanʼat maktabi G. nomi bilan atalgan. Bu sanʼat Oʻrta, Markaziy va Sharqiy Osiyo xalqlarining oʻrta asr sanʼati taraqqiyotiga sezilarli taʼsir kursatgan (qarang Gandhara sanʼati).

Adabiyotlar




uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Gandhara qadimiy madaniyat va tarixiy hudud bo‘lib, u bugungi kunda asosan Pokistonning shimoli-g‘arbiy qismi va Afg‘onistonning shimoli-g‘arbiy va markaziy qismlarini o‘z ichiga oladi. Gandhara madhiyatining tarixi ming yillar oldin boshlangan bo‘lib, u ko‘plab sivilizatsiyalar va madaniy oqimlar kesishgan joy sifatida mashhurdir.

Tarixi va geografiyasi

Gandhara eramizdan avvalgi milodiy 1 ming yillikda rivojlangan hudud bo‘lib, Hind va Fors madaniyatlari o‘rtasidagi muhim savdo va madaniy ko‘prik vazifasini bajargan. Bu hudud Hindukush tog‘lari va Peshavor vodiysi atrofida joylashgan.

Madaniyati va san’ati

Gandhara san’ati, xususan, haykaltaroshlik san’ati juda mashhur bo‘lgan. Gandhara haykaltaroshlik maktabi yunon-rim san’atining ta’siri ostida rivojlangan bo‘lib, Buddizm mavzularini yunon uslubida ifodalagan. Bu san’atga “Gandhara Buddizm san’ati” deb ataladi va u Buddaning turli haykallari, relieflari va freskalarini o‘z ichiga oladi. Ushbu san’at asarlari ilk buddist haykaltaroshlikda gippotik (yunon) elementlar bilan boyitilgan yagona namunadir.

Din va madaniyat

Gandharada Buddizm keng tarqalgan bo‘lib, u yerdagi arxeologik qazishmalarda qadimiy buddist monastirlari, stupa va ziyoratgohlar topilgan. Ayniqsa, Kushon imperiyasi davrida Buddizm juda rivojlangan va Gandharaning madaniy hayotida muhim ahamiyat kasb etgan.

Tarixiy ahamiyati

Gandhara ko‘plab tarixiy hukmdorlar tomonidan boshqarilgan — miloddan avvalgi yunon-makadoniylar, Kushanlar, Hun va boshqa ko‘plab xalqlar bu hududda hukmronlik qilgan. Bu hudud orqali qadimiy savdo yo‘llari, jumladan Buyuk Ipak Yo‘li o‘tgan, bu esa iqtisodiy va madaniy almashinuvga katta hissa qo‘shgan.

Xulosa

Gandhara qadimiy Sharqning boy tarixiy va madaniy merosiga ega hudud bo‘lib, uning san’ati va diniy hayoti nafaqat Janubi-sharqiy Osiyoda balki butun dunyoda muhim o‘rin tutadi. Uning izlari hozirgi kunda arxeologiya va san’atshunoslikda katta qiziqish uyg‘otmoqda.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz