GABARIT



GABARIT (Fransuzcha gabarit) — binolar, vagonlar, kemalar, ko’priklar, mashinalar, tunellar va boshqalarning tashki va ichki chegaraviy qiyofasi; eng katga tashki va ichki o’lchamlari (uzunligi, balandligi, eni, kulochi). Masalan, tunnellar va ko’priklarning o’lchamlari transport vositalari, kemalarning bemalol va xavfsiz o’tib ketishini ta’minlashi lozim. Binolar, inshootlar, qurilmalarning temir yo’l iziga yakinlik Gabariti avtomobil va avtopoezdlarning standart bo’yicha ruxsat etiladigan Gabariti va boshqalar farqlanadi.

Manba



O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

Sun'iy intellekt javobi:

Gabarit — bu sanoat, qurilish, transport, arxitektura va boshqa sohalarda ishlatiladigan atama bo‘lib, u buyum, konstruksiya yoki ob’ektning maksimal o‘lchamlari yoki chegaralarini ifodalaydi. Gabarit yordamida buyumning yoki transport vositasining tashqi o‘lchamlari, ya’ni kengligi, balandligi, uzunligi va ba’zida og‘irligi belgilab qo‘yiladi.

Quyida gabaritning asosiy ma’nolari va qo‘llanilish sohalariga qisqacha to‘xtalib o‘taman:

1. Transportda gabarit

Transport vositalarining, jumladan avtomobillar, yuk mashinalari, poyezdlar, samolyotlar va boshqalarining maksimal o‘lchamlarini bildiradi. Masalan, yo‘llar, ko‘priklar, tunnel va boshqa infratuzilmalarda transport vositasining xavfsiz o‘tishini ta’minlash uchun gabarit o‘lchami muhim hisoblanadi. Shu sababdan, har doim transport vositasining gabariti yo‘l sharoitlari yoki transport infrastrukturasining imkoniyatlariga mos kelishi zarur.

2. Qurilish va sanoatda gabarit

Qurilishda biron-bir konstruksiya yoki buyumning o‘lcham chegaralari yoki loyihalangan o‘lchamlari gabarit deb ataladi. Masalan, deraza, eshik yoki boshqa arxitektura elementlarining o‘lchamlari, ularni o‘rnatishda maksimal chegaralar sifatida olinadi. Shuningdek, zavodlarda, mashinalar yoki mexanizmlarning o‘lchovlari ham gabarit orqali belgilanadi.

3. Geometriyada va o‘lchashda

Gabarit — bu buyumning tashqi konturini va o‘lchamlarini ifodalovchi geometrik shakl yoki ramka. Bu ko‘pincha buyumni ishlab chiqarishda yoki montajda aniq o‘lchamlarni belgilash va nazorat qilish uchun ishlatiladi. Misol uchun, metall buyumni kesishda yoki kesish shaklini tayyorlashda gabarit yordamida aniq ifodalangan o‘lchamlar va chiziqlar qat’iy nazorat qilinadi.

4. Keng ma’noda

Gabarit so‘zi ba’zida biror ish, harakat yoki loyihaning chegaralari, me’yorlari yoki standartlari ma’nosida ham ishlatiladi.


Gabaritning ahamiyati


Xulosa qilib aytganda, gabarit — bu buyum va ob’ektlarning o‘lcham chegaralarini belgilovchi muhim o‘lchov va standart bo‘lib, u ko‘plab sohalarda sifat va xavfsizlikni ta’minlashda asosiy rol o‘ynaydi.



Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj
Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish

Uzpedia.uz