FIZIOLOGIK ERITMALAR – tarkibidagi tuz miqdori osmotik bosimi va boshqa xossalari bo’yicha qon plazmasiga yaqin turadigan suvli eritmalar (0,9% li NaCl, glyukozaning 4,5% li eritmasi, Ringer, Lokk eritmalari va boshqalar). Fiziologik eritmalar, odatda, izotonik eritmalar deb ham yuritiladi. Tarkibi jihatidan qon plazmasiga ko’proq Ringer, Lokk va Tirode eritmalari yaqin, bularda NaCl dan tashqari K.S1, SaS12, NaHCOj, ba’zan MgCl,, fosfatlar va glyukoza bo’ladi. Tibbiyotda (davolash maqsadida organizmga yuboriladi) va organizmdan ajratilgan a’zolarni o’rganishda (tadqiqot ishlarida) Fiziologik eritmalardan foydalaniladi.
Manba
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi
Sun'iy intellekt javobi:
Fiziologik Eritmalar haqida maʼlumot
Fiziologik eritmalar – bu organizmning tabiiy sharoitlarida mavjud bo‘ladigan yoki organizmga kiritilganda uning hujayralari va to‘qimalari faoliyatiga zarar yetkazmaydigan, biologik tizim bilan mos keladigan suyuqliklar bo‘lib, ko‘pincha tibbiyotda hamda laboratoriya sharoitlarida keng qo‘llaniladi.
Fiziologik eritmalarning asosiy xususiyatlari:
Koncentratsiyasi: Ularning tuz konsentratsiyasi hujayra suyuqligiga yaqin bo‘lib, odatda 0,9% natriy xlorid (NaCl) eritmasidan iborat. Bu koncentratsiya organizm hujayralarining osmotsik barqarorligini saqlab qolishga yordam beradi.
Osmotsik bosim: Fiziologik eritmalar osmotik jihatdan izotonik bo‘lib, ular hujayralarga zarar bermasdan, qon va hujayra ichidagi suyuqliklar o‘rtasida suyuqlikning muvozanatini taʼminlaydi.
Biologik moslashuvchanlik: Bu eritmalar organizmga kiritilganda, immun tizim tomonidan rad etilmaydi va allergik reaksiyalar kam uchraydi.
Fiziologik eritmalarning turlari:
0,9% Natriy xlorid (NaCl) eritmasi: Eng keng tarqalgan fiziologik eritma bo‘lib, "qon tuzi" deb ataladi. U asosan qon bosimini barqarorlashtirish, tomir ichiga suyuqlik kiritish va jarrohlik amaliyotlarida suyuqlik balansini saqlash uchun ishlatiladi.
Glukoza eritmalari (5% glyukoza): Glukoza manbai sifatida va organizmga energetik modda taʼminlash uchun ishlatiladi.
Laktatli Ringer eritmasi: Tuzlar, elektrolitlar va laktatdan iborat bo‘lib, organizmda kislotali-asid muvozanatini saqlashda yordam beradi, asosan jarrohlik va travma vaziyatlarida qo‘llaniladi.
Fiziologik eritmalarning qo‘llanilishi:
Tibbiy amaliyotda: Qon bosimini barqarorlashtirish, qon hajmini oshirish, suvsizlikni to‘ldirish va dori moddalarning organizmga kirishini osonlashtirish uchun qo‘llaniladi.
Laboratoriya tadqiqotlarida: Xujayra madaniyatida, antigen–antitanaga munosabatlarni o‘rganishda, tibbiy testlarda eritma sifatida ishlatiladi.
Xulosa
Fiziologik eritmalar – organizm funksiyalarini normal saqlashda va tibbiy yordam ko‘rsatishda muhim rol o‘ynaydigan, inson organizmiga mos bo‘lgan eritmalardir. Ularning asosiy vazifasi – hujayralar va to‘qimalarning normal faoliyatini ta’minlash va suyuqlik-balansni boshqarishdir.
Agar sizga fiziologik eritmalar haqida yanada batafsil yoki maxsus tibbiy ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, so‘rashingiz mumkin!
Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish