Filding Genri

Filding , Filding (Fielding) Genri (1707.22.4, SharpemPark, Glastonberi yaqinida — 1754.8.10, Lissabon) — ingliz yozuvchisi. Ingliz maʼrifatparvarlik adabiyotining yirik vakili. Iton kollejida (1719— 27), Leyden universiteti (Gollandiya, 1728— 30) va Templ (London)dagi yuridik maktabda (1737—40) oʻqigan. 1730-yildan dramaturg sifatida tanilgan. 25 ta komediya va farslar yaratgan. Satirik "Fojialar fojiasi" pyesasi (1730) F.ga shuhrat keltirgan. "Templlik olifta", (1730), "Don Kixot Angliyada" (1734), "Paskvin" (1736), "1736-yilning tarixiy taqvimi" (1937) kabi komediyalarida poraxoʻr sudyalar, sotqin sayohatchilar, firibgar savdogarlar fosh etilgan. Keyinchalik F. bu komediyalardagi satirik tanqidiy yoʻnalishni oʻzining romanlariga ham koʻchirgan. "Marhum Bukj Jonatan Uayld tarixi" (1743), "Topib olingan Tom Jons tarixi" (1749), "Ameliya" (1752) va boshqa romanlarida maʼrifatparvarlik gumanizmidagi inqirozning ayrim koʻrinishlari oʻz aksini topgan, sentimentaldidaktik ohanglar kuchaygan, shuningdek, oʻsha davr Angliyasi uchun dolzarb boʻlgan bir qancha ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va axloqiy muammolar koʻtarilgan. F. oʻz romanlarini "komik epopeyalar" deb taʼriflagan. Yozuvchi ijodiga xos boʻlgan demokratik kayfiyatlar uning pamfletlarida ham yaqqol seziladi. F. ijodi keyingi davrlar Angliya va Yevropa adabiyotiga katta taʼsir koʻrsatgan. Ad.: Rodjers P., Genri Filding, M., 1984; Yelistratova A. A., Angliyskiy roman epoxi Prosvesheniya, M., 1966.

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Filding Genri (inglizcha: Henry Fielding) — ingliz yozuvchisi, dramaturg va jurnalisti bo‘lib, asosan o‘zining romanlari bilan mashhur. U 1707-yil 22-aprelda Angliyaning London shahrida tug‘ilgan va 1754-yil 8-oktabrda vafot etgan. Fildingning asarlari ingliz adabiyotining oltin davri hisoblanadi va u realistik uslubda yozgan, jamiyatdagi ijtimoiy muammolarni keskin tanqid qilgan birinchi mualliflardan biridir.

Filding ko‘proq o‘zining satirik va ijtimoiy muammolarni ko‘taruvchi romanlari bilan tanilgan. Uning eng mashhur asari "Tom Djouyerning qahramonliklari" (Tom Jones) bo‘lib, bu asar ingliz klassik adabiyotining eng yaxshi namunalari qatoriga kiradi. Ushbu roman orqali u inson tabiatining murakkabligini, jamiyatdagi adolatsizliklarni va insonlarning kamchiliklarini jonli va qiziqarli tarzda tasvirlagan.

Filding teatrda ham faoliyat yuritgan: u bir necha pyesalar yozgan va teatrda rejissyor sifatida ishlagan. Shuningdek, jurnalistika bilan shug‘ullangan, pressa erkinligini himoya qilgan va adabiy tanqidlarni ilgari surgan.

Filding shuningdek, Londonda politsiya tizimini yaxshilashga hissa qo‘shgan. U 1747-yilda yaratilgan Bow Street Magistrate’s Court (Bow Strit sud yuristi idorasi) ning sudyasi bo‘ldi va bu lavozimda jinoyatchilikka qarshi samarali kurash olib bordi.

Umuman olganda, Filding Genri ingliz adabiyotining rivojlanishida muhim o‘rin tutgan adib va ijtimoiy faol bo‘lib, uning asarlari bugungi kunda ham o‘qilishi va o‘rganilishi davom etmoqda.