FAZLIY NAMANGONIY (taxallusi; asl ismi Abdulkarim, 18-asr 2-yarmi — 19-asr 1-yarmi, Namangan) — shoir, adabiyotshunos. 19-asr boshlarida Turaqurg’on va Namanganda turli mansablarda ishlagan. Umarxon hukmronligi yillari (1810-22) Qo’qonga kelgan. She’riy iste’dodi tufayli xonning marhamatiga sazovor bo’lib, tez orada saroy shoirlarining boshlig’i — “Malik ushshuaro” nomini olgan. Umarxonning hayoti, faoliyati, harbiy yurishlari, hukmronligi davridagi voqealarni “Umarnoma” dostonida tasvirlagan. Xon topshirig’iga ko’ra, Fazliy “Majmuai shoiron” (“shoirlar majmuasi”, 1821) tazkirasini tuzgan. O’zbek adabiyotshunosligi tarixida ilk marta she’riy yo’l bilan yaratilgan mazkur tazkirada 19-asr boshlari Qo’qon adabiy muhitining 100 dan ortiq vakillari haqidagi qimmatli ma’lumotlar va asarlaridan namunalar mavjud. Shu jumladan, unda Fazliyning kasida va g’azallari, shoira Mahzuna bilan mushoirasi ham bor. Fazliyning “Devon” tuzgani ma’lum, ammo u topilmagan. Uning o’zbek va tojik tillarida yozilgan gazal, masnaviy, muxammas, ruboiy va tuyuqlari turli majmua va bayozlarda uchraydi. Fazliyning “Majmuai shoiron” tazkirasi 19-asr va 20-asr boshlarida qo’lyozma va toshbosma nusxalarda keng tarkalgan, asar adabiyot axli orasida katta Shuhrat topgan. Uning mukammal qo’lyozma nusxalari Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida saqlanadi (inv. № 7510, 9914 va boshqalar). Fazliy Umarxon vafotidan so’ng (1822), Naman Ganga ketgan va o’sha yerda vafot etgan. As: O’zbek adabiyoti [4 j.li], 3j. T., 1959. Ad..Qayumov A., Qo’qon adabiy muhiti, T., 1961; Qayyumov P., Tazkirai Qayyumiy, T.. 1998; Vohidov Sh., Qo’qon tarixchilari Fazliy va Mushrif, T., 1996; Toshboltaeva T., “Majmuai shoiron” va uning muallifi, T., 2002. Rustamjon Tojiboev.
Manba
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi
Sun'iy intellekt javobi:
Fazliy Namangoniy — o‘zbek mumtoz adabiyotining mashhur shoiri, mutafakkir va faylasufi bo‘lib, o‘z asarlari bilan ajralib turadi. U XVII asrda yashagan va o‘zining badiiy-ma’rifiy ijodi bilan o‘zbek adabiyotida chuqur iz qoldirgan.
Fazliy Namangoniy asosan doston, qasida, gazal va masnaviy janrlarida ijod qilgan. Uning she’riyati falsafa, axloq, ma’naviyat va hayot haqiqatlari haqida chuqur fikrlarni o‘z ichiga oladi. Shoir shuningdek, ma’rifat va ta’limga katta e’tibor bergan, yoshlarga ilm olishni targ‘ib qilgan.
U Namangan shahrida tug‘ilgan va ko‘plab asarlarida o‘z yurtining tabiatiga, xalqining hayotiga ishora qilgan. Fazliy Namangoniy o‘zbek adabiyotining rivojida muhim shaxs sifatida tanilgan bo‘lib, uning ijodi keyingi avlod shoirlari uchun namuna bo‘lib xizmat qilgan.
Qisqasi, Fazliy Namangoniy o‘zbek adabiyotining durdonasi, ma’naviy kamolot va ilm-fanning yo‘l mukammal yorituvchisi hisoblanadi. Uning asarlari hozirgi kunda ham o‘rganilib, qadrlanib kelmoqda.
Loyiha rivoji uchun hayriya qiling: 9860 3501 4465 8134. @Shaka_rj Maqsad sun'iy intellekt javoblarini ko'paytirish