Farjak madrasasi
Farjak madrasasi — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Buxorodagi eng koʻhna madrasalardan biri boʻlib, milodiy 937-yil may-iyun oyida yonib ketgan. Mazkur madrasa toʻgʻrisida Abu Bakr Muhammad an-Narshaxiy shunday maʼlumot berib oʻtgan: „Yana Amiri Saʼid Nasr ibn Ahmad ibn Ismoil davrida uch yuz yigirma beshinchi yil rajab oyida (937-yil may-iyun) Buxoroga oʻt tushib hamma bozorlar yondi. Oʻt bir halimpazning doʻkonidan boshlangan. Doʻkon Samarqand darvozasida joylashgan boʻlib, halimpaz halim qozoni tagidagi kulni tomga olib chiqib, tomda chuqurlik boʻlgan ekan, uni toʻlgʻazmoqchi boʻlgan. Kul orasida bir boʻlak choʻgʻ bor ekan. Halimpaz buni sezmagan va shamol choʻgʻni olib borib qamishdan yasalgan bir uyga urgan. U uyni oʻt olib, undan hamma bozorga oʻt ketgan. Olov osmonda bulutdek suzib yurgan. „Koʻyi bikor“ (Qizlar koʻchasi), bozorning timchalari, Farjak madrasasi, kovushdoʻzlar timi, sarroflar va bazzozlar bozori, Buxoroning shu tarafidagi anhor labigacha boʻlgan hamma narsa kuygan“. Madrasa keyinchalik qayta taʼmirlangan. XII asr muallifi Abdukarim as-Sam’oniy madrasani Farjak darvozasi oldida deb yozgan. Farjak va Samarqand bitta darvozaning ikkita nomi boʻlgan. XIII asrda yashagan Ibn al-Avfiy „Javomi’ al-hikoya“ asarida Farjak madrasasida mudarris Mas’ud Immomzodan bilim olganligini yozgan. Madrasa moʻgʻullar davrida ham faoliyat yuritgan. Farjak hozirgi kunga qadar Buxoroning eng qadimiy va ilk madrasalaridan biri. Ayrim tadqiqotchilar fikriga koʻra ushbu madrasa musulmon olamidagi dastlabki madrasa boʻlgan.
Manbalar
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Farjak madrasasi — O‘zbek tarixida va madaniyatida muhim o‘rin tutgan yirik o‘quv yurti va arxitektura yodgorligi hisoblanadi. Madrasalar Islom madaniyati va ilm-fanining rivojlanishida katta rol o‘ynagan, ularni qurilish va faoliyatiga ko‘plab hokimlar homiylik qilgan.
Farjak madrasasi asosan olimlar tayyorlash, diniy ta'lim berish va ilm-fan rivojiga hissa qo‘shish maqsadida qurilgan. Bu madrasada diniy fanlar (fiqh, hadis, tafsir), shuningdek, mantiq, falsafa, adabiyot kabi fanlar ham o‘qitilgan. Madrasalar o‘z davrida ilmiy ma'lumotlarni saqlash va tarqatish markazi bo‘lib xizmat qilgan.
Arxitektura jihatidan Farjak madrasasi an'anaviy islom arxitekturasi uslublarida qurilgan. Odatda, madrasalar ichida katta hovuz, qubba, minora, va keng darslik xonalar mavjud bo‘lgan. Ularning devorlari bezaklar, mozaikalar, g‘isht ishlovlari bilan bezatilgan bo‘lib, bunyodkorlik va badiiy mahorat namunalarini namoyish etadi.
O‘zbekiston hududida ko‘plab mashhur madrasalar mavjud bo‘lib, ularning orasida Samarqand, Buxoro va Xiva shaharlaridagi madrasalar eng mashhurdir. Farjak madrasasi ham o‘zining tarixi, arxitekturasi va ilmiy faoliyati bilan o‘rganilishi zarur bo‘lgan benazir yodgorliklardan biridir.
Agar sizda Farjak madrasasi haqida aniq bir hudud yoki tarixiy davrga oid savollar bo‘lsa, yoki uning joylashuvi haqida ma’lumot kerak bo‘lsa, batafsilroq ma’lumot berishni so‘rashingiz mumkin.