Fard

Fard (arabchadan olingan bõlib — yakka, yolgʻiz) — Yaqin va Oʻrta Sharq adabiyotidagi poetik janr. Hajmi bir bayt, yaʼni 2 misradan iborat boʻladi. Muayyan mazmun, gʻoya ilgari suriladi, badiiy umumlashma, hayotiy tajribadan kelib chiquvchi hukm, xulosa tajassum topadi. Misol uchun
Holimni sanga aytib hajr oʻtiga oʻrgandim,
Ey yor, yomon qildim, har neki dedim, yondim(Bobur).

Fard.da dolzarb, salmoqli falsafiy[[axloqiy gʻoyalar ifodalanadi. Fardning qisqa va ixchamligi shoirdan "Ming maʼnini bir nuqta bila muxtasar etish"ni (Mashrab) taqozo etadi. F. janriga xos erkinlik shoirning ijodiy imkoniyatini kengaytiradi, ijodiy erkinligini taʼminlaydi. Hozirgi oʻzbek shoirlaridan Abdulla Oripov, Rauf Parfi va boshqa ijodida F.lar uchraydi.

uz.wikipedia.org

Sun'iy intellekt javobi:

Fard — islomda bajarilishi farz bo‘lgan, ya’ni Alloh taolo tomonidan majburiy qilingan ibodatlar va amallarni ifodalaydi. "Fard" so‘zi arabchadan olingan bo‘lib, "majburiyat", "burch" yoki "majburiy amal" degan ma’noni anglatadi.

Islom dinida amallar bir necha turga bo‘linadi: farz, wajib, sunnat, mustahabb va makruh. Farz ulardan eng muhim va eng majburiy bo‘lganidir. Farz bo‘lgan amallarni bajarish musulmon uchun shartdir va ulardan voz kechish gunoh hisoblanadi. Farz amallarini bajarish diniy burchlardan biri bo‘lib, Allohning marhamatiga erishish uchun muhim hisoblanadi.

Farz amallarga namoz o‘qish (kuniga besh vaqt), ro‘za tutish (Ramazon oyida), zakot berish, haj ziyorati (shartlarga mos kelganda), va ishonchli dinga oid boshqa buyruqlar kiradi.

Farzni ikki turga bo‘lish mumkin:

Fardh ayn — bu muayyan shaxsga bevosita majburiy bo‘lgan farzlar, masalan, namoz o‘qish, ro‘za tutish.
Fardh kifoya — jamiyat uchun majburiy bo‘lgan, lekin shaxsiy darajada barcha tomonidan bajarilishi shart bo‘lmagan amal. Masalan, musulmon jamiyatida ma’lum miqdordagi insonlar zakotni berishi yoki janoza namozini o‘qishi kafolatlanadigan farzdir.

Fard amallarga rioya qilish islomda imonning ajralmas qismi hisoblanadi. Ularning bajarilishi insonning dunyoda ham, oxiratda ham muvaffaqiyatga erishishida muhim o‘rin tutadi.

Xulosa qilib aytganda, fard — bu Alloh tomonidan musulmonlarga buyurilgan va bajarilishi mutlaqo zarur bo‘lgan ibodatlarning asosiy turi bo‘lib, uni bajarmaslik katta gunoh hisoblanadi.