Fag`naviy
Xoja Mahmud Anjir Fagʻnaviy [12-asr oxiri — Vobkent tumani Anjir Fagʻnav (qoz. Anjirbogʻ) qishlogʻi — 1286] — Xojagon Naqshbandiya tariqatining yirik namoyandasi, buxorolik 7 pirning uchinchisi. Gilkorlik bilan shugʻullangan. Xoja Orif Mohitobon — Revgariyyadan tahsil olib, uning vafotidan soʻng xojagonlik silsilasini boshqargan. "Silsilai sharif" da 12 halqanig piri hisoblanadi. Xufiyona (yashirin) zikr bilan jahriya (baland tovushli) zikrga baravar amal etgan. Xoja Ali Romitaniy (Xojai Azizon) ga ustozlik qilgan. Fag'naviy tugʻilgan qishlogʻida dafn etilgan. Qabri ustidagi maqbara mustaqillik davrida taʼmirlanib, maqbara yonida hovuz va jomeʼ masjid qurilgan. Bu joy hozir ziyoratgohga aylantirilgan.
XIII asr boshlarida Buxoro viloyati Vobkent tumani Anjir Fag’naviy qishlog’ida tug’ilganlar.Bu qishloqning hozirgi nomi Anjirbog’dir.Xoja Mahmud Anjir Fag’naviy ilmi qol va ilmi holni Hazrat Xoja Orif ar Revgariydan o’rgangan.Xoja Mahmud Anjir Fag’naviyning kasblari gilkorlik bo’lgan.
Ali Safiyning ,,Rashahotu aynul hayot’’ kitoblarida yozilishicha,Hoja Ali Rometaniy Xoja Hizrdan:,,Shu asru ayyomda pir deb kimning etagidan tutsa bo’ladi?;;-deb so’raganlarida,Xoja Xizr:,,Shu asru ayyomning piri murshidi Xoja Mahmud Anjir Fag’naviy bo’ladilar!’’-deganlar.Xoja Xizr tavsiyalariga muvofiq Xoja Ali Rometaniy Xoja Mahmudga murid bo’ldilar.
,,Rashahot’’da aytilganki,Xoja Mahmud Anjir Fag’naviydan Sayyid Amir Kulolgacha o’tgan xojagon-naqshbandiya tariqati mashoyihlari xufyona zikr bilan jahriya zikriga baravar amal qilishgan.
-Maqomoti Xoja Abduxoliq G’ijduvoniy’’kitobida zikr qilinadiki,har qachon Xoja Mahmud Anjir Fag’naviy:,,Yo Rabbiy!’’-desalar,Alloh Ta’olodan:,,Labbayka,yo abdi!’’(Labbay,ey mening bandam!)degan bevosita javobni eshitardilar.Avliyolar albatta o’z karomotlari bilan azizdurlar,jumladan Xoja Mahmud hazratlari ham ko’plab karomatlar sohibi bo’lganlar.
Xoja Mahmudning ikki o’gillari Sayyid va Umar bo’lgan.Xoja Mahmud Anjir Fag’naviy 1286-yilda vafot qildilar va u kishini tug’ilgan qishloqlarida dafn qildilar.Buggungi kunda istiqlol sharofatidan yurtimizdagi boshqa ziyoratgohlar qatorida Xazrat Mahmud Anjir Fag’naviy ziyoratgohlari ham obod etildi.Bu yerda yangi darvozaxona,maqbara,jome’ masjid,quduq,hovuz,kata bog’ barpo qilindi.
Ad.Faxruddin Ali Safiy, Rashahot, T., 2003; Orif Usmon, Buxoroi sharifning yetti piri, T., 2003; Xoja Abdulxoliq Gʻijduvoniy, T., 2003.
uz.wikipedia.org
Sun'iy intellekt javobi:
Fag‘naviy – bu o‘zbek tilida ishlatiladigan atama bo‘lib, asosan “fagn” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, u arab tilidan olingan va “yurakning xavotir, qayg‘u yoki og‘riq bilan to‘lgan holati” ma’nolarini anglatadi. Fag‘naviy so‘zi ko‘pincha she’riyatda, adabiyotda yoki badiiy matnlarda insonning chuqur qayg‘usi, huzni, qayg‘u-yashirin hislari haqida so‘z yuritganda qo‘llaniladi.
Misol uchun, biror insonning ichki alam - qayg‘usini ifodalashda “fag‘naviy” so‘zini ishlatish mumkin. Bu so‘z ko‘proq ruhan chuqur ta’sirlangan, ich-ichidan qiynalayotgan, og‘riq va xavotir bilan yashayotgan kishining holatini tasvirlashda qo‘llaniladi.
Adabiyotda, xususan she’riyatda “fag‘naviy” tuyg‘u ko‘pincha odamning sevgi, sog‘inch yoki yo‘qotishdan tug‘ilgan ichki azob-uqubatlarini ifodalash uchun ishlatiladi. Bu holat inson ruhiyatining nozikligi, chuqurligi va ichki kechinmalarining murakkabligini ko‘rsatadi.
Xulosa qilib aytganda, “fag‘naviy” so‘zi o‘zbek tilida insonning ichki qayg‘usi, ruhi alam-uqubati va azobini ifodalovchi badiiy, ma’naviy va emotsional tushuncha hisoblanadi. U tilimizda ruhiy holatni yanada tasviriy va chuqur ifodalashda muhim o‘rin tutadi.