Sun'iy intellekt javobi:
Eramizdan avvalgi 465-yil qadimgi dunyoda turli hududlarda turli voqealar ro‘y bergan davrdir. Ushbu davr haqida uzoq va batafsil ma'lumot berish mumkin:
Qadimgi yunon va rim davri: Eramizdan avvalgi 5-asr Yunonistonning klassik davri hisoblanadi. Bu davrda Afina shahri o‘zining siyosiy va madaniy qudratini oshirgan, san’at, falsafa va ilm-fan sohalarida katta yutuqlarga erishgan. Eramizdan avvalgi 465-yilda yunon shahar-davlatlar o‘rtasidagi ziddiyatlar davom etayotgan edi. Ayniqsa, Afina va Sparta o‘rtasidagi kuchlar muvozanati muhim masala bo‘lib, keyinchalik Peloponnes urushi boshlangan.
Rim respublikasi: Eramizdan avvalgi 465-yilda Rim respublikasi hali kengayish davrida edi. Rim o‘zining Italiya yarimorolidagi ta'sirini oshirayotgan, shahar davlatlarini o‘ziga bo‘ysundirish uchun harbiy va siyosiy choralar ko‘rgan. Shu davrda Rimda ijtimoiy va siyosiy ziddiyatlar ham uchray boshlagan. Misol uchun, patritsiylar va plebeylar o‘rtasidagi kurash.
Sharqiy Osiyo: Eramizdan avvalgi 465-yilda Xitoydagi Qin sulolasi paydo bo‘lishining boshlang‘ich davri hisoblanadi. Bu davrda turli davlatlar – Zhou sulolasini tashkil qilgan kichik shohliklar bir-biri bilan raqobatlashar edi. Keyinchalik Qin shohi bu hududlarni birlashtirib, katta imperiyaga aylantiradi.
Qadimgi Mesopotamiya va Misr: Bu hududlarda ko‘plab davlatlar va madaniyatlar o‘zaro ta’sir o‘rnatishgan. Mesopotamiya hududida assurlar va bobiliklarning meros echilayotgan edi. Misrda esa yangi qirollik (Yangi Qirollik davri — eramizdan avvalgi 1550–1070 yillar) o‘z yakuniy bosqichlaridan chiqib, keyinroq Ptolemeylar sulolasi paydo bo‘ladi.
Falsafa va ilm-fan: Yunonistonning klassik davrida Platon va Aristotel kabi yirik faylasuflar hali tug‘ilmagan bo‘lsalar-da, ularning pedagoglari va ustozlari faoliyat yuritar edi. Bu davr Olilər (Sokratning shogirdlari) tomonidan dunyo va inson haqida yangi qarashlar shakllantirilayotgan edi.
Harbiy va siyosiy kuchlanishlar: Bu asrda ko‘plab davlatlar o‘z hududlarini kengaytirish uchun urushlarga kirishgan, shaharlararo raqobat kuchaygan. Bu omillar keyinchalik tarixiy jarayonlarga katta ta’sir ko‘rsatgan.
Madaniyat va san’at: Yunonlar teatr, arxitektura va haykaltaroshlikda katta yutuqlarga erishgan. Afina atrofidagi yirik qurilish loyihalari – masalan, Parfenon ibodi – eramizdan avvalgi 5-asrning yirik madaniy ramzlari hisoblanadi.
Eramizdan avvalgi 465-yil qadimgi dunyoda ijtimoiy, siyosiy va madaniy o‘zgarishlar jarayonida muhim bosqich bo‘lgan. Shu davr yunon va rim sivilizatsiyalarining kuchayishi, Sharqdagi davlatlarning shakllanishi va madaniyatlarning rivojlanishi bilan ajralib turadi. Bu yillar tarixning keyingi rivojlanishiga asos bo'lgan davr sifatida e’tirof etilgan.
Agar sizga aynan qaysi hudud yoki mavzu bo‘yicha batafsilroq ma’lumot kerak bo‘lsa, iltimos, aniqlik kiriting!